Ülkemiz Finansal Ekosistemi Açısından 2026 Yılı Programı
07.09.2025 tarihli ve 33010 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de 10376 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yayımlanan Orta Vadeli Program (2026-2028) ile ilgili olarak 11 Eylül 2024’te yazı kaleme almıştık. Ulaşmak için buraya tıklayınız.
Bu defa 30.10.2025 tarihli ve 33062 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de 10525 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 2026 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı yayımlanmıştır. Yıllık Programda, On İkinci Kalkınma Planı’nda yer alan “İstikrarlı Büyüme, Güçlü Ekonomi”, “Yeşil ve Dijital Dönüşümle Rekabetçi Üretim”, “Nitelikli İnsan, Güçlü Aile, Sağlıklı Toplum”, “Afetlere Dirençli Yaşam Alanları, Sürdürülebilir Çevre”, “Adaleti Esas Alan Demokratik İyi Yönetişim” eksenlerinde ülke kalkınması ve refah artışı temel amacı doğrultusunda belirlenen hedef, politika, tedbir ve performans göstergeleri yer almaktadır.
2026 yılında finansal ekosistemde yaşanacak gelişmeler ve istikamet seyrinin iyi okunabilmesi açısından açıklanan program yüksek öneme haiz diyebiliriz. Bu bakımdan anılan Program’da “Mali Piyasalar”a ilişkin öngörülen yürütülecek proje ve faaliyetlere özet bilgi mahiyetinde aşağıda yer veriyoruz:
|
Politika / Tedbir |
Yürütülecek Faaliyetler ve Projeler |
|
Finansal sektörde etkinlik ve ürün çeşitliliği artırılacaktır. (Kalkınma Planı p.378) |
|
| Tedbir 378.4. Sermaye piyasalarında finansal ürün ve hizmet çeşitliliği geliştirilecek ve küçük yatırımcı hakları gözetilerek yatırımcı tabanı genişletilecektir | 1. Ekosistemdeki girişimciler ve yatırımcıların ihtiyaçları ile uygulamada karşılaşılan olası sorunlar dikkate alınarak kitle fonlaması düzenlemelerinde güncellemeler yapılacaktır. |
| Tedbir 378.5. Şirketlerin, sermaye piyasalarının sunduğu imkânlardan yaşam döngülerinin her aşamasında daha fazla yararlanması temin edilecek ve halka arzların artırılması için gerekli adımlar atılacaktır. |
1. Sermaye piyasalarının yenilikçi ürünlerle geliştirilerek derinleştirilmesi sağlanacaktır. 2. İşletmelerin sermaye piyasalarından ya da yurt içi/yurt dışı piyasalardan doğrudan yatırım şeklinde fon sağlamalarına yönelik aracılık ve danışmanlık hizmetleri verilecektir |
| Tedbir 378.8. Ürün ihtisas borsalarının ürün ve hizmet çeşitliliği geliştirilecek, emtia piyasalarında risk yönetimine yönelik rolü artırılacaktır. |
1. Türkiye Ürün İhtisas Borsasında işlem görecek ürün ve hizmet çeşitliliği geliştirilecektir
|
| Tedbir 378.9. Üçüncü ülkelerle ekonomik ve finansal ilişkiler geliştirilecek, karşılıklı ticarette yerel para birimlerinin kullanımı artırılacaktır. | 1. Yerel para birimlerinin dış ticarette kullanımını artırmak amacıyla, ekonomik ve stratejik öneme sahip ülkelerin merkez bankalarıyla para takası ve benzeri iş birliği mekanizmalarının araştırılması için çalışmalar yapılacaktır. |
| Tedbir 378.10. Finansal işlemler ile finansal ürün ve hizmetlere yönelik bireysel veya kurumsal müşterilerin finans kuruluşlarıyla uyuşmazlıklarına yönelik başvuruların hızlı ve tek elden değerlendirilerek çözüme kavuşturulacağı alternatif uyuşmazlık çözüm merkezi kurulacaktır. | 1. Sermaye piyasası uyuşmazlıklarının çözüme kavuşturulması için alternatif çözüm yollarının yaygınlaştırılmasına yönelik mevzuat çalışmaları sürdürülecektir. |
| Fintek ve dijital finans altyapısı güçlendirilecektir. (Kalkınma Planı p.379) | |
| Tedbir 379.2. Fintek sektöründe yazılım alanında çalışmak üzere insan kaynağı yetiştirilecektir. | 1. İstanbul Finans ve Teknoloji Üssü ile işbirliği yapılarak finansal teknolojiler uzmanlık sertifikası programı başlatılacaktır. |
| Tedbir 379.4. Düzenleyici ve denetleyici otoriteler tarafından yerleşik finansal oyuncuların fintek kuruluşlarıyla ilişkilerinde uygulanmak üzere kural setleri güçlendirilecektir. | 1. İstanbul Finans ve Teknoloji Üssü ile işbirliği halinde Düzenleme Deney Alanı ve Endüstri Deney Alanı oluşturulacaktır. |
| Tedbir 379.5. Dijital Türk lirasının geliştirilerek kullanıma sunulması ve yaygınlaştırılmasına yönelik çalışmalar yürütülecektir. |
1. Dijital Türk lirasının kullanıma sunulması için gerekli hukuki düzenlemelere ilişkin çalışmalar yapılacaktır. 2. Dijital paranın benimsenmesine ilişkin etki analizi kapsamında, TCMB bünyesinde simülasyon çalışmaları tamamlanacaktır. 3. Finansal aracı kurumların Dijital Türk Lirası Sistemine entegrasyon çalışmaları yapılacaktır. 4. Uygun görülen yenilikçi teknoloji projelerinin Dijital Türk Lirası Sistemine entegrasyon çalışmaları yürütülecektir. |
| Tedbir 379.6. Merkez Bankası Dijital Parası ile menkul kıymet işlemleri takasına yönelik çalışmalar yürütülecektir. |
1. Merkez Bankası Dijital Parasının, jetonlaştırılmış menkul kıymetlerin takasında kullanımına yönelik kavram kanıtlama çalışmaları yürütülecektir. 2. Menkul kıymet takasına ilişkin teknik gerekliliklerin belirlenmesine yönelik analiz çalışmaları yapılacaktır. |
| Tedbir 379.7. Ödemeler alanında verimliliği ve birlikte çalışabilirliği destekleyecek adımlar atılmaya devam edilecek, sektörde faaliyet gösteren tüm kuruluşların kurumsallık seviyesi ve güvenlik düzeyi artırılacak ve bankalar ile banka dışı ödeme hizmeti sağlayıcıları arasında rekabeti engelleyici uygulamaların oluşmasını engelleyecek tedbirler alınacaktır. | 1. Ödeme ve elektronik para kuruluşlarının kurumsallık seviyesini ve güvenlik düzeyini artırmaya yönelik düzenleme çalışmaları yapılacaktır. |
| Tedbir 379.9. Finans sektöründe ortak dijital altyapı kullanımı ve çeşitli operasyonların ortaklaştırılması yoluyla maliyetlerin azaltılması sağlanacak, bankaların ve banka dışı finansal kuruluşların ihtiyaç duydukları altyapılara eşit şartlarda ulaşmaları için gerekli önlemler alınacaktır. | 1. Ödeme hizmeti sağlayıcı kuruluşlar ve bilgi sistemlerine ilişkin faaliyetleri ilgili mevzuat çerçevesinde düzenlenen ve denetlenen finansal kuruluşların katılımıyla topluluk bulutu kullanımı yaygınlaştırılacaktır. |
| Finansal sektörde sürdürülebilirlik çalışmaları desteklenecek, Çevresel, Sosyal ve Yönetişimsel (ÇSY) kriterlere yönelik farkındalık artırılarak sürdürülebilir finans alanında yeni ürün ve hizmetler geliştirilecektir. (Kalkınma Planı p.380) | |
| Tedbir 380.1. Sürdürülebilirlik ve emisyon verilerinin sunumunda standardizasyon sağlanacak, bu veriler paylaşıma açılacaktır. |
1. Yatırımcıların ve şirketlerin sürdürülebilirlik risk ve fırsatlarını takip edebilmeleri için Kurumsal Yönetim Tebliğinin ekinde yer alan Sürdürülebilirlik İlkeleri Uyum Çerçevesi uluslararası standartlarla uyumlu olarak güncellenecektir. 2. Dijital altyapının geliştirilmesine yönelik TSRS uyumlu raporların yüklenebileceği, karşılaştırmalı ve analiz edilebilir veri sunan “Ulusal Raporlama Platformu” oluşturulacaktır. 3. Sektörel öncelikli metrik ve önemli açıklama konularını gösteren dijital arayüz programı tasarlanacaktır |
| Tedbir 380.2. Sürdürülebilir ekonomik faaliyetlerin tanımlanmasına ilişkin ulusal taksonomi ve ilgili mevzuat hazırlanacaktır. | 1. Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği yayımlanacaktır. |
| Tedbir 380.4. Finansal otoritelerin sürdürülebilir finans konusundaki kurumsal kapasiteleri artırılacaktır. | 1. Sürdürülebilirlik raporlarının Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartlarına uygunluğuna dair güvence denetimi yürütecek olan sürdürülebilirlik denetçilerinin yetkilendirilmesi çerçevesinde, sürekli eğitim programları hazırlanacak ve denetçiler eğitime tabi tutulacaktır. |
| Tedbir 380.6. Reel sektörün sürdürülebilir finansa yönelik farkındalık ve bilgi düzeyinin artırılmasına ilişkin çalışmalar yapılacaktır. |
1. Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartlarının genel kabul görmesine yönelik Kurumsal Sürdürülebilirlik Raporlaması Eğitimi verecek olan eğitim kuruluşları akredite edilecektir. 2. Kurumsal sürdürülebilirlik raporlaması uzmanlığı sınavı düzenlenecek ve lisanslama yapılacaktır. 3. KOBİ’lerin sürdürülebilirlik ve raporlama yetkinliklerini artırmayı amaçlayan ortak proje başlatılacaktır. |
| Tedbir 380.8. Ekonomik faydanın yanı sıra sosyal ve çevresel fayda oluşturulmasına yönelik sosyal etki tahvilleri ve mavi bonolar gibi “etki yatırımı” araçları geliştirilecek ve kullanımı yaygınlaştırılacaktır. | 1. Yeşil ve sürdürülebilir borçlanma araçlarına (afet bonoları, dayanıklılık tahvilleri vb.) yönelik çalışmalar gerçekleştirilecektir. |
| Finansal istikrarın güçlendirilmesi amacıyla kurumsal altyapı iyileştirilecek, serbest piyasanın işleyişini bozabilecek müdahalelerden kaçınılacaktır. (Kalkınma Planı p.381) | |
| Tedbir 381.1. Bankacılık sektörünün sermaye yeterliliğine ilişkin Basel III Final düzenlemelerine uyum sağlanacaktır. | 1. Basel III Final düzenlemesine uyum sağlanması amacıyla, AB mevzuatı da göz önünde bulundurularak, ilgili mevzuatta gerekli değişiklikler yapılacak ve uygulamaya geçirilecektir. |
| Tedbir 381.4. Mali suçlarla mücadele güçlendirilecektir. | 1. MASAK’ın teknik alt yapısı güçlendirilecek ve idari yapısında iyileşme sağlanacaktır. |
| Katılım finansa ilişkin uygulamalar ve mevzuat altyapısı geliştirilecektir. (Kalkınma Planı p.382) | |
| Tedbir 382.1. Katılım finans sisteminin kurumsal yapısını daha da güçlendirecek dönüşüm sağlanacaktır. | 1. Katılım finansın kurumsal dönüşümünü gerçekleştirecek ve sektörü destekleyecek bütüncül bir mevzuat çalışması yapılacaktır. |
| Tedbir 382.2. Katılım finansı destekleyici mekanizmalar tesis edilecektir. |
1. Uluslararası Katılım Finans Tahkim Merkezinin hayata geçirilmesine yönelik çalışmalar yapılacaktır. 2. Uluslararası İslami Altyapı ve Likidite Kuruluşunun hayata geçirilmesine yönelik çalışmalar tamamlanacaktır. 3. Katılım finans derecelendirme sistemine ilişkin hazırlık çalışmaları tamamlanacaktır. |
| Tedbir 382.3. Katılım finans sisteminin bütüncül fıkhî yönetişim yapısı oluşturulacaktır. | 1. Katılım finans sisteminde bütüncül bir fıkhî yönetişim yapısının oluşturulmasına ilişkin çalışmalar yapılacaktır. |
| Banka dışı finansal kuruluşların yasal altyapısı güçlendirilecektir. (Kalkınma Planı p.384) | |
| Tedbir 384.3. Varlık yönetim şirketlerinin faaliyetlerini geliştirecek düzenlemeler yapılacaktır. | 1. Varlık yönetim şirketlerinin sermaye yapısına, ortaklık edinimine, portföy devri öncesi ve sonrası süreçlerine ilişkin düzenleme çalışmaları gerçekleştirilecektir. |
| Tedbir 384.5. Banka dışı finansal kuruluşlar için dijitalleşmeyi teşvik edici düzenlemeler yapılacaktır. | 1. Sektörün ihtiyaçları çerçevesinde gerekli mevzuat güncellemeleri gerçekleştirilecek, bilgi sistemleri vasıtasıyla yapılabilecek işlemlere ve alınabilecek hizmetlere ilişkin usul ve esaslar belirlenecektir. |
| Uzun vadeli yatırımların finansman imkânları güçlendirilecektir.(Kalkınma Planı p.386) | |
| Tedbir 386.2. Yenilenebilir enerji ve enerji verimliliği projelerine yönelik kredi garanti mekanizması başta olmak üzere uzun vadeli finansman imkânları geliştirilecektir. |
1. Yenilenebilir enerji ve enerji verimliliğine yönelik destekler de dahil olmak üzere Hazine Destekli Kefalet Sistemi kapsamında finansman imkanlarının geliştirmeye yönelik çalışmalara devam edilecektir. |
Yıllık program, tüm kesimler için öngörülebilirliği artıran bir yol haritası niteliğindedir. Bakıldığında Yıllık Programın performans göstergeleri, Kalkınma Planı ve OVP’de yer alan hedeflerin yanı sıra program bütçe yaklaşımının gerektirdiği bağlantıları da içermektedir.
Bununla birlikte 2026 yıllık programın finansal ekosistem açısından bir önceki yılın program hedeflerini önemli ölçüde devam ettirdiği görülmektedir. Bu açılardan hem gidişat hem de 2026 yılındaki jeopolitik gerginliklerin getireceği şartlar da göz önüne alınarak mali piyasalar için ihtiyatlı bir yaklaşımla yukarıdaki proje ve faaliyetlerin belirlendiği söylenebilecektir.
Saygılarımızla,
Vahdet Deniz AKÇAOĞLU
“UYARI: Bu çalışmada yer alan görüşler, yazarın kendi görüşleri olup, çalıştığı kurumun görüşlerini yansıtmamaktadır. Bu yazı yalnızca bilgilendirme amacıyla yayımlanmış olup, herhangi bir hukuki görüş, yönlendirme ve tavsiye içermemektedir. Ayrıca, bilgiler yazının hazırlandığı tarihteki mevzuat göz önünde bulundurularak verilmiş olup, yazı içeriği aradan geçen zaman içerisinde mevzuat değişiklikleri ve ilgili kurumların konu hakkındaki görüşleri çerçevesinde güncelliğini yitirmiş olabilir.”
Makalenin yazarı Vahdet Deniz AKÇAOĞLU, 2007 – 2009 yılları arasında özel bir bankanın İç Kontrol Merkezi Başkanlığı’nda Denetçi olarak, 2009 yılından 2018 yılına kadar aynı bankanın Uyum Başkanlığı’nda Ürün ve Hizmetler Uyum Kontrol Yöneticisi olarak görev yaptı. 2019 yılından itibaren de İç Kontrol ve Uyum Başkanlığı’nda Etik ve Mevzuat Takip Yöneticisi olarak görev yapmaktadır. Bankacılık ve sermaye piyasası mevzuatı ile kurumsal yönetim, etik, iç sistemler konuları başta olmak üzere banka ve finans kurumlarını ilgilendiren her türlü mevzuat üzerinde çalışmaktadır.
