Ticari Kredi Komisyonları ile Temerrüt Faizi Hakkında BDDK Yazısı

[wpmem_logged_out] (Bu yazı sadece “BANKACI” kategorisindeki site üyeleri tarafından görüntülenebilir. Siteye Bankacı rolü ile üye iseniz aşağıdaki alandan giriş yaptıktan sonra yazı görünür hale gelecek, ancak, bu uyarı kalmaya devam edecektir. “BANKACI” kategorisine banka uzantılı e-posta adresinizle üye olabilirsiniz. Üyelik koşullarını öğrenmek ve üyelik oluşturmak için “Üyelik” sayfasını ziyaret edebilirsiniz) [/wpmem_logged_out]

[wpmem_logged_in role= bankaci,editor,administrator]

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) Düzenleme Daire Başkanlığı’nın bankalara duyurulmak üzere kuruluş birliklerine (TBB, TKBB) gönderdiği 21.05.2018 tarihli ve E.6846 sayılı yazıda; bankaların, Bankacılık Kanunu’nun 144 üncü maddesi uyarınca TCMB’ce yürürlüğe konulan düzenlemeler uyarınca reeskont kaynaklı krediler dışındaki kredilere uygulanacak faiz oranları ile faiz dışında sağlanacak diğer menfaat ve tahsil olunacak masrafları belirlemede serbest oldukları belirtildikten sonra,

– her ne kadar ticari işlerde faiz oranını belirleme serbestisi bulunsa da, bu serbestinin Türk Medeni Kanunu’nun 2 nci maddesindeki objektif iyi niyet kuralları ve Türk Borçlar Kanunu’nun aşırı yararlanma ve genel işlem koşullarına ilişkin hükümleri ile sınırlı olduğunun değerlendirildiği,

Bu çerçevede, müşteri mağduriyetlerinin giderilebilmesini teminen düzenlenecek kredi sözleşmelerinde;

1- Komisyon ve sair masraf kalemlerinin açık, anlaşılır ve öngörülebilir olması,

2- Sözleşmenin yapıldığı tarih sonrasında borçluya ilave maliyet getirebilecek unsur ve değişkenler hakkında belirsizliğe mahal vermeyecek şekilde açıklayıcı bilgilendirme yapılması ya da bu hususlara sözleşme ekinde yer verilmesi,

3- Temerrüt faizinin sözleşmeyle belirlendiği durumlarda, temerrüt faizine ilişkin hususların açık, anlaşılır ve öngörülebilir şekilde belirlenmesi,

gerektiği belirtildi.

Bilindiği üzere, ticari kredilendirme işlemlerinde,

– TCMB kaynaklı reeskont kredileri,

– Ticari kredili mevduat hesapları (TKMH),

– Kurumsal kredi kartları

hariç olmak üzere faiz oranlarının belirlenmesi konusunda bir sınırlama bulunmuyor. Ancak, bankaların sahip oldukları bu serbestiyi BDDK’nın daha önce 16.07.2013 tarihli ve 17968 sayılı yazısında belirttiği üzere Türk Medeni Kanunu’nun 2 nci maddesinde düzenlenen ve aynı zamanda hukukun genel ilkelerinden olan “dürüstlük kuralı” ve “hakkın kötüye kullanılması yasağı” çerçevesinde kullanmaları bekleniyor.

Öte yandan, aşağıda sayılan mevzuat uyarınca

1- Bankaların bireysel müşterilere sundukları hizmetler karşılığında farklı adlar altında tahsil ettikleri her türlü faiz dışı unsur ve her türlü yasal kesintinin (BSMV, KKDF vb.) BDDK’nın 06.1.2011 tarihli ve 2011/1 sayılı Genelgesi uyarınca banka internet sitelerinin açılış sayfalarında kuruluş birliklerince belirlenen ortak bir sembol üzerinden yayımlanması ve BDDK internet sitesinde yayımlanmak üzere XML ortamında BDDK’ya gönderilmesi,

2-  Benzer biçimde KOBİ’lere kullandırılan kredilere ilişkin faiz ve her ne ad altında olursa olsun tahsil edilen tüm parasal unsurların da BDDK’nın 30.05.2014 tarihli yazısı uyarınca 2011/1 sayılı Genelge’ye uygun olarak bireysel müşterilere yönelik “Ürün ve Hizmet Ücret Uygulamasında” olduğu gibi bankaların internet sitelerinin ana sayfalarında yer verilmesi ve BDDK internet sitesinde yayımlanmak üzere XML ortamında BDDK’ya gönderilmesi,

3- “Finansal Tüketicilerden Alınacak Ücretlere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik”in 5/4 fıkrası uyarınca bireysel müşteriler ile yapılacak sözleşmeler kapsamında sunulacak ürün veya hizmetlerin ücret tarifesini ve bilgi verilmesi gereken diğer hususları göstermek üzere bilgilendirme formları hazırlanması ve tüketicilerle sözleşmenin yazılı olarak kurulması durumunda bu formun taraflarca imzalanmış bir nüshasının finansal tüketiciye verilmesi,

4- TBB tarafından BDDK’nın uygunluğu alınarak hazırlanan “Finansal Tüketicilerden Alınabilecek Ücretlere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik Kapsamında Ücretlendirilebilecek Ürün ve Hizmetlere İlişkin İzahname”nin 4/2 maddesi uyarınca banka şubelerinin görülebilecek yerlerinde bireysel müşterilerden alınan aşağıda yer alan ana kalem ücretlerinin azami ve asgari tutar ve oranlarının ilan edilmesi:

(a)        Hesap işletim ücreti

(b)        Kredi kartı yıllık üyelik ücreti

(c)        Şube para çekme ücreti

(ç)        Şube Elektronik Fon Transfer ücreti (EFT)

(d)        Şube havale ücreti

(e)        Şube SWIFT ücreti

(f)        Kiralık kasa ücreti

(g)        Şube arşiv-araştırma ücreti

5- Ayrıca, TCMB’nin 07.01.2011 tarihli yazısı uyarınca, bankalarca reeskont kaynaklı krediler dışındaki kredi işlemlerinde faiz dışında sağlanacak diğer menfaatlerin ve tahsil olunacak masrafların nitelikleri ve sınırları ile bankacılık hizmet komisyonlarının söz konusu yazının 5 numaralı ekinde (Ek:5) verilen bildirim formuna uygun olarak TCMB’ye bildirilmesi gerekiyor.

Bu çerçevede, BDDK’nın son yazısı ile yukarıdaki bildirim ve ilan yükümlülüklerine ilave olarak düzenlenecek kredi sözleşmelerinde;

1- Komisyon ve sair masraf kalemlerinin açık, anlaşılır ve öngörülebilir olması,

2- Sözleşmenin yapıldığı tarih sonrasında borçluya ilave maliyet getirebilecek unsur ve değişkenler hakkında belirsizliğe mahal vermeyecek şekilde açıklayıcı bilgilendirme yapılması ya da bu hususlara sözleşme ekinde yer verilmesi gerektiği belirtilmiş oldu.

Bu kapsamda, bankaların ticari müşterileriyle imzaladıkları kredi sözleşmelerinin BDDK’ca istenen hükümleri içermesi yönünden gözden geçirilmesi; bu hükümlerde ilgili komisyon ve masraflara ilişkin banka şubeleri ve internet sitelerinde yapılan ilanlara atıf yapılması; komisyon ve sair masraf kalemlerinin açık, anlaşılır ve öngörülebilir olması; sözleşmenin yapıldığı tarih sonrasında borçluya ilave maliyet getirebilecek unsur ve değişkenler hakkında bir bilgilendirme/bildirim mekanizması kurulmasında fayda bulunuyor.

Saygılarımızla,

BDDK DÜZENLEME DAİRE BAŞKANLIĞI’NIN 21.05.2018 TARİHLİ VE E.6846 SAYILI YAZISI

[/wpmem_logged_in]