Reeskont Kredilerinde BSMV İstisnasının Kapsamı Genişletildi
5 Eylül 2026 tarihli ve 33361 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 11723 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile İhracat, Transit Ticaret, İhracat Sayılan Satış ve Teslimler ile Döviz Kazandırıcı Hizmet ve Faaliyetlerde Vergi, Resim ve Harç İstisnası Hakkında Karar’da; aynı tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan İhracat: 2026/3 sayılı Tebliğ ile de ilgili ikincil düzenlemede değişiklik yapıldı. Birbiriyle paralel şekilde gerçekleştirilen değişikliklerle, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) kaynaklı senet reeskont kredilerinde vergi, resim ve harç istisnasının kapsamı genişletildi.
Ne Değişti?
Düzenleme öncesinde ilgili hükümde istisna kapsamında “Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca Türk Eximbank’a açılan kısa vadeli senet reeskont kredileri” esas alınmaktaydı. 11723 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ve İhracat: 2026/3 sayılı Tebliğ ile söz konusu ifade “Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca Türk Eximbank’a ve diğer bankalara açılan senet reeskont kredileri” şeklinde değiştirildi. Böylece iki önemli değişiklik yapıldı: Türk Eximbank’ın yanı sıra diğer bankalar da düzenleme kapsamına dahil edilirken, önceki metinde bulunan “kısa vadeli” sınırlaması kaldırıldı. Bu değişiklik sonucunda istisnanın uygulama alanı hem ilgili banka grubu hem de vade bakımından genişletilmiş oldu.
BSMV İstisnasının Kapsamı Genişledi
Değişikliğin uygulamadaki önemli sonuçlarından biri Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) bakımından ortaya çıkıyor. Ticaret Bakanlığı tarafından değişikliğe ilişkin yapılan açıklamada, düzenleme ile ticari bankalarca kullandırılan TCMB kaynaklı reeskont kredilerinde BSMV istisnasının uygulamaya alındığı; ayrıca kısa vadeli kredilerin yanında gerek Türk Eximbank gerekse ticari bankalarca kullandırılan uzun vadeli reeskont kredilerinin de istisna kapsamına alındığı belirtiliyor. Dolayısıyla düzenleme, reeskont kredilerinin vergisel avantajının daha geniş bir finansman yapısına uygulanmasına imkân sağlıyor.
Reeskont Kredileri Neden Önemli?
Reeskont kredileri, ihracatçıların ve döviz kazandırıcı hizmet sunan firmaların finansmana erişimini destekleyen önemli politika araçlarından biri. TCMB Kanunu’nun 45. maddesi çerçevesinde yürütülen sistemde, ihracatçılar ile döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetlerde bulunan firmalara düzenlenen senetlerin reeskonta kabulü suretiyle aracı bankalar üzerinden finansman sağlanıyor. Bu nedenle reeskont kredilerine ilişkin vergi yükünün azaltılması, ihracat finansmanının maliyetinin düşürülmesi ve firmaların finansmana erişiminin desteklenmesi bakımından önem taşıyor.
Bankacılık Sektörü Açısından Ne Anlama Geliyor?
Düzenlemenin önceki metninde Türk Eximbank ile sınırlı olan ifadenin “Türk Eximbank’a ve diğer bankalara” şeklinde genişletilmesi, değişikliği bankacılık sektörü açısından da doğrudan önemli hale getiriyor. Bankalar bakımından yeni düzenleme; TCMB kaynaklı reeskont kredilerinin kullandırılmasına ilişkin ürün, operasyon, vergi ve muhasebe süreçlerinin yeni istisna kapsamı çerçevesinde değerlendirilmesini gerektirebilir. Özellikle mevcut ürün ve sistem tanımlarında BSMV uygulamasının ve kredi vadelerine ilişkin parametrelerin gözden geçirilmesi önem taşıyor.
Katılım Bankaları Açısından da Önem Taşıyor
Düzenleme, katılım bankacılığı açısından da ayrıca önem taşıyor. Nitekim TCMB, 3 Mart 2025 tarihinde katılım bankalarının müşterisi olan ihracatçı firmaların reeskont finansmanına erişebilmesine yönelik yeni bir mekanizma oluşturdu. Bu yapıda, katılım bankası müşterisi ihracatçı firmalarca düzenlenen senetler Türk Eximbank tarafından TCMB’ye reeskonta sunuluyor; karşılığında sağlanan finansman ise katılım bankaları üzerinden söz konusu ihracatçı firmalara kullandırılıyor. TCMB’nin İhracat ve Döviz Kazandırıcı Hizmetler Reeskont Finansmanı Uygulama Talimatı da katılım bankası müşterilerinin düzenlediği senetlerin Türk Eximbank aracılığıyla TCMB’ye ciro edilmesi ve katılım bankasının aracılık ettiği yöntemle finansman kullandırılabilmesini açıkça düzenliyor.
TCMB 2025 Faaliyet Raporu’nda da bu mekanizma, katılım bankası müşterilerine Eximbank aracılığıyla ihracat ve döviz kazandırıcı hizmetler reeskont finansmanına erişim imkânı sağlayan bir uygulama olarak ayrıca ele alınıyor. Bu çerçevede, 5 Eylül 2026 tarihli değişikliklerle istisna kapsamının Türk Eximbank’ın yanı sıra “diğer bankaları” da kapsayacak şekilde genişletilmesi ve “kısa vadeli” sınırlamasının kaldırılması, katılım bankalarının dahil olduğu mevcut reeskont finansmanı mekanizması bakımından da değerlendirilmesi gereken bir gelişme niteliğinde.
İhracat Finansmanında Daha Geniş Bir İstisna Dönemi
11723 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ve İhracat: 2026/3 sayılı Tebliğ ile gerçekleştirilen değişiklikler, aynı düzenleyici amacı tamamlayan iki paralel adım niteliğinde. Türk Eximbank ile sınırlı kapsamın diğer bankalara genişletilmesi ve “kısa vadeli” sınırlamasının kaldırılması, TCMB kaynaklı senet reeskont kredilerinde vergi, resim ve harç istisnasının daha geniş bir uygulama alanına kavuşmasını sağlıyor. Bu yönüyle değişiklik, yalnızca teknik bir vergisel düzenleme olarak değil; ihracatçıların finansmana erişiminin desteklenmesi, finansman maliyetlerinin azaltılması ve bankacılık sisteminin ihracat finansmanındaki rolünün güçlendirilmesi bakımından da önem taşıyor.
Saygılarımızla,
Vahdet Deniz AKÇAOĞLU
“UYARI: Bu çalışmada yer alan görüşler, yazarın kendi görüşleri olup, çalıştığı kurumun görüşlerini yansıtmamaktadır. Bu yazı yalnızca bilgilendirme amacıyla yayımlanmış olup, herhangi bir hukuki görüş, yönlendirme ve tavsiye içermemektedir. Ayrıca, bilgiler yazının hazırlandığı tarihteki mevzuat göz önünde bulundurularak verilmiş olup, yazı içeriği aradan geçen zaman içerisinde mevzuat değişiklikleri ve ilgili kurumların konu hakkındaki görüşleri çerçevesinde güncelliğini yitirmiş olabilir.”
Makalenin yazarı Vahdet Deniz AKÇAOĞLU, 2007 – 2009 yılları arasında özel bir bankanın İç Kontrol Merkezi Başkanlığı’nda Denetçi olarak, 2009 yılından 2018 yılına kadar aynı bankanın Uyum Başkanlığı’nda Ürün ve Hizmetler Uyum Kontrol Yöneticisi olarak görev yaptı. 2019 yılından itibaren de İç Kontrol ve Uyum Başkanlığı’nda Etik ve Mevzuat Takip Yöneticisi olarak görev yapmaktadır. Bankacılık ve sermaye piyasası mevzuatı ile kurumsal yönetim, etik, iç sistemler konuları başta olmak üzere banka ve finans kurumlarını ilgilendiren her türlü mevzuat üzerinde çalışmaktadır.
