POS ve Ödeme Sistemlerinde Yeni Dönem: GİB’ten Tebliğ Taslağı (09.07.2025)
Bilindiği üzere, 02.08.2024 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7524 sayılı Torba Kanun ile Vergi Usul Kanunu’nun 355. maddesinde yapılan değişiklik doğrultusunda; mal teslimi veya hizmet ifaları için kredi kartı, banka kartı, ön ödemeli kart, karekod, elektronik cüzdan vb. ödeme araçları kullanılarak yapılan tahsilatları, başka mükelleflerin veya mükellef olmayanların POS vb. elektronik cihazları üzerinden gerçekleştirenlere ve bu cihazları kullandıranlara özel usulsüzlük cezasının 3 katı oranında ceza uygulanacağı düzenlenmişti.
Bu kapsamda Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), 09.07.2025’te yayımladığı duyuru ile söz konusu uygulamaların çerçevesini belirleyen, Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği Taslağı’nı kamuoyunun görüşüne sundu.
Taslak Tebliğ, kayıtlı ekonomiyi teşvik etmek, vergi güvenliğini artırmak ve ödeme sistemleri üzerinden gerçekleştirilen işlemleri daha etkin denetlemek amacıyla, hem fiziki hem sanal POS sistemlerine dair detaylı kurallar içermektedir. Tebliğ, özellikle perakende sektörü, e-ticaret işletmeleri, bayilik yapısı içinde çalışan firmalar ve ödeme hizmeti sağlayıcıları açısından önemli yükümlülükler getirmektedir.
GİB, 24.07.2025 tarihine kadar Tebliğ Taslağına ilişkin görüş ve önerileri toplamaktadır. Her ne kadar nihai metinde değişiklik olma ihtimali bulunsa da, taslak metin doğrultusunda öne çıkan düzenlemeleri aşağıda özetliyoruz:
- YN ÖKC Kullanımı ve İstisnalar
- Perakende mal veya hizmet satışı yapan mükellefler için Yeni Nesil Ödeme Kaydedici Cihaz (YN ÖKC) kullanımı zorunludur.
- Ancak bu mükellefler, Güvenli Mobil Ödeme ve Elektronik Belge Yönetim Sistemi kapsamında ödeme alıyorlarsa, YN ÖKC kullanma zorunluluğu ortadan kalkmaktadır.
- Başkasına Ait Cihazların Kullanımı Yasak
- Zorunluluk kapsamında bulunan mükelleflerin, başkalarına ait ödeme cihazlarını kullanması yasaklanmıştır.
- Aynı şekilde, kendi cihazlarını da başka mükelleflere kullandırmaları mümkün değildir.
- Bayilik Yapılarında POS Kullanımı
- POS cihazı başka mükellef tarafından sadece belirli şartlar altında kullanılabilecektir:
-
- Türkiye çapında en az 30 bayiye sahip olunması,
- Bayilik sözleşmesi yapılması,
- Ödeme sliplerinde ana firma bilgilerinin bulunması,
- Tahsilatlara dair bilgilerin GİB’e bildirilmesi.
- Sanal POS Kullanımı
- Sanal POS cihazları, yalnızca e-ticaret ortamında faaliyet gösteren mükelleflerce kullanılabilir.
- E-ticaret dışı işlemlerde sanal POS kullanımı yasaktır. Ancak, bayilik ilişkisi bulunan mükellefler, belirli teknik ve idari şartları sağlamak koşuluyla, ana firmaya ait sanal POS’u kullanabilir.
- Denetim, Bildirim ve Uyum Süreci: Bankalar ve Ödeme Hizmeti Sağlayıcıları İçin Yeni Yükümlülükler
Tebliğ Taslağı, yalnızca mükelleflere değil, bankalara ve ödeme hizmeti sağlayıcılarına da ciddi sorumluluklar yüklemektedir:
- POS cihazı veya uygulaması tahsis edilmeden önce, mükellefin uygunluğu GİB Teknoloji sistemleri üzerinden elektronik ortamda sorgulanmalı ve sonucu dikkate alınarak işlem yapılmalıdır.
- Bankalar ve ödeme hizmeti sağlayıcıları, cihaz ve uygulamaların yalnızca izin verilen işlemler için kullanıldığını denetlemek, gözetim ve takip sistemleri kurmak, aykırı işlemleri engellemek ve bu tür kullanımları GİB’e bildirmekle yükümlüdür.
- Bayilik kapsamında sanal POS kullanan firmalarla yapılan işlemlere ilişkin kullanıcı yönetimi, sabit IP bildirimi, bayi tanımları ve elektronik belge düzeni gibi teknik kontroller tamamen bankalar/ödeme hizmeti sağlayıcıları tarafından sağlanmalıdır.
- Ayrıca, uygunsuzluk tespit edilen cihazların kullanımı kapatılmalı, bu durumlar toplu şekilde GİB’e raporlanmalıdır.
- Tebliğ, ihlaller durumunda 213 sayılı Kanunun ceza hükümlerinin uygulanacağını açıkça belirtmektedir.
- Uygunluk Süresi ve Yürürlük
Mevcut POS cihazlarının ve uygulamaların, Tebliğin yürürlük tarihini izleyen ikinci ayın sonuna kadar Tebliğe uygun hale getirilmesi gerekmektedir.
Bu süre sonunda uyumsuz cihazlar/uygulamalar bankalar ve ödeme hizmeti sağlayıcıları tarafından kapatılacak; ilgili bilgiler Gelir İdaresi Başkanlığı’na toplu şekilde bildirilecektir.
Tebliğ, yayımlandığı tarihi izleyen dördüncü ayın ilk günü itibarıyla yürürlüğe girecektir.
- Değerlendirme: Düzenlemenin Önemi
GİB tarafından hazırlanan bu Tebliğ Taslağı, ödeme sistemleri ekosisteminde yapısal bir dönüşüm anlamına geliyor. Düzenleme:
- POS cihazlarının amacı dışında kullanımını önlemeyi,
- Vergi güvenliğini artırmayı,
- Kayıtdışı işlemleri azaltmayı ve
- Şeffaf bir tahsilat sistemine geçişi hedefliyor.
Özellikle sanal POS’ların yalnızca belirli teknik koşullar sağlandığında başkalarına kullandırılabilmesi, sektördeki mevcut uygulamaları ciddi biçimde etkileyecektir.
Bu kapsamda; bankalar ve ödeme hizmeti sağlayıcıları için getirilen denetim, kontrol, IP sınırlaması, kullanıcı yönetimi ve GİB’e bildirim yükümlülükleri, sistemin gözetimi ve güvenli veri akışı açısından yeni bir dönemi başlatmaktadır.
Bu düzenlemeler, kurumsal kapasitesi güçlü, iç kontrol sistemlerini etkin kurmuş kuruluşlar için rekabet avantajı sağlayabilirken; yeterli hazırlık yapmamış kuruluşlar açısından uyum süreci oldukça zorlayıcı olabilir. Ancak uzun vadede, daha güvenilir ve izlenebilir bir ödeme altyapısı oluşturulması, tüm sektör için pozitif bir gelişme olacaktır.
Saygılarımızla,
Vahdet Deniz AKÇAOĞLU
“UYARI: Bu çalışmada yer alan görüşler, yazarın kendi görüşleri olup, çalıştığı kurumun görüşlerini yansıtmamaktadır. Bu yazı yalnızca bilgilendirme amacıyla yayımlanmış olup, herhangi bir hukuki görüş, yönlendirme ve tavsiye içermemektedir. Ayrıca, bilgiler yazının hazırlandığı tarihteki mevzuat göz önünde bulundurularak verilmiş olup, yazı içeriği aradan geçen zaman içerisinde mevzuat değişiklikleri ve ilgili kurumların konu hakkındaki görüşleri çerçevesinde güncelliğini yitirmiş olabilir.”
Makalenin yazarı Vahdet Deniz AKÇAOĞLU, 2007 – 2009 yılları arasında özel bir bankanın İç Kontrol Merkezi Başkanlığı’nda Denetçi olarak, 2009 yılından 2018 yılına kadar aynı bankanın Uyum Başkanlığı’nda Ürün ve Hizmetler Uyum Kontrol Yöneticisi olarak görev yaptı. 2019 yılından itibaren de İç Kontrol ve Uyum Başkanlığı’nda Etik ve Mevzuat Takip Yöneticisi olarak görev yapmaktadır. Bankacılık ve sermaye piyasası mevzuatı ile kurumsal yönetim, etik, iç sistemler konuları başta olmak üzere banka ve finans kurumlarını ilgilendiren her türlü mevzuat üzerinde çalışmaktadır.
Gelir İdaresi Başkanlığı’nın Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği Taslağı:
Loading...
Reload document 
Open in new tab 
