MASAK’tan Nakit ve Transfer İşlemlerine Yeni Kurallar Yolda!

2 Ağustos 2025 Vahdet Deniz

Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK), Türkiye’nin finansal şeffaflık ve kayıt dışı ekonomiyle mücadele hedefleri doğrultusunda hazırladığı 30 Sıra No.lu Genel Tebliğ Taslağı’nı 1 Ağustos 2025 tarihinde kamuoyunun görüşüne sundu. 1 Ocak 2026’da yürürlüğe girmesi planlanan bu düzenleme, EFT, havale ve özellikle yüksek tutarlı nakit işlemlerde kademeli beyan ve izleme yükümlülükleri getirerek, Türkiye’nin FATF (Financial Action Task Force – Mali Eylem Görev Gücü) standartlarına uyumunda önemli bir adımı temsil ediyor.

Taslak Tebliğin temel amaçları:

FATF standartlarına uyumun güçlendirilmesi
Suç gelirlerinin aklanması ve terörizmin finansmanının önlenmesi
Kayıt dışı ekonomiyle etkin mücadele
Finansal sistemde güvenin ve izlenebilirliğin artırılmasıdır.

Bu doğrultuda taslak, finansal işlemlerin mahiyetine dair beyan zorunluluğu ve işlem limitlerine göre kademeli sıkılaştırılmış tedbirler öngörüyor.

Taslak Tebliğin getirdiği en önemli yenilikleri üç ana başlıkta özetleyebiliriz:

Nakit İşlemlerde Kademeli Kontrol: Yüksek tutarlı nakit yatırma ve çekme işlemleri için tutara göre artan bir beyan ve belgelendirme yükümlülüğü getiriliyor.
EFT ve Havalelerde “Açıklama” Şartı: Para transferlerinde “diğer” gibi genel ifadeler yerine işlemin gerçek amacını (kira, borç ödeme, bağış vb.) belirtme zorunluluğu geliyor.
Beyan Sunulmadığında İşlem Gerçekleştirilmeyecek: Müşteri, işlemin mahiyetine ilişkin talep edilen bilgi veya formu sunmadığı durumda, finansal kuruluş işlemi gerçekleştirmeyecek.

Taslağa göre, işlem tutarı ya da birbiriyle bağlantılı birden fazla işlemin toplam tutarına göre nakit işlemler için uygulanması planlanan kademeli sistem aşağıdaki gibidir:

İşlem Tutarı (TL)	Müşteriden İstenen Yükümlülük
200.000 TL’ye kadar	Beyan zorunluluğu bulunmamakla birlikte, finansal kuruluşlar müşteri profiline uygunluk açısından izleme yapmakla yükümlüdür.
200.001 TL – 2.000.000 TL (dahil)	İşlemin mahiyetine ilişkin beyan alınması.
2.000.001 TL – 20.000.000 TL (dahil)	Nakit İşlem Beyan Formu’nun doldurulması.
20.000.001 TL ve üzeri	Nakit İşlem Beyan Formu’nun, işlemin detaylı açıklaması ve ilgili dayanak belgeleriyle birlikte doldurulması.

Bu taslak, basit bir kural setinden çok daha fazlasını ifade ediyor ve Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın geniş kapsamlı stratejisinin bir parçasını oluşturuyor:

Büyük Stratejinin Bir Parçası: Bu adım, MASAK’ın tekil bir hamlesi değil. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın sanal ve fiziki POS’larla ilgili düzenleme hazırlıklarıyla birlikte değerlendirildiğinde, kayıt dışı ekonomiyle mücadelenin ne kadar bütüncül ve çok yönlü bir stratejiyle ele alındığı görülüyor. Amaç, eldeki tüm araçları kullanarak finansal sistemi daha şeffaf hale getirmeyi hedeflemektedir. POS ve Ödeme Sistemlerinde Yeni Dönem: GİB’ten Tebliğ Taslağı adlı 13.07.2025 tarihli yazımıza buradan ulaşabilirsiniz.
Operasyonel Bir Dönüşüm: Taslak, bankalar, elektronik para ve ödeme kuruluşları gibi finansal kuruluşlar için risk temelli ve işlem bazlı bir kontrol sistemini zorunlu hale getiriyor. Özellikle müşteri profiline uygun olmayan işlemlerin daha dikkatli analiz edilmesi bekleniyor.
Pratik Etkiler: Bu düzenleme, nakit akışının yoğun olduğu bölgelerde (örneğin Kapalıçarşı, Laleli, Merter gibi) faaliyet gösteren banka şubeleri için operasyonel olarak çok daha dikkatli ve yoğun çalışılması gereken yeni bir dönemin habercisi diyebiliriz.

Taslak, bazı işlemler için beyan ve form zorunluluğunu dışarıda bırakıyor. Bunlar:

Bir müşterinin aynı finansal kuruluş içerisindeki kendi hesapları arası transferleri.
Müşterinin kamu kurum ve kuruluşu olduğu işlemler.
Bankaların kendi aralarındaki işlemleri.
Belirli limitlerin altındaki ATM işlemleri.

Bu düzenleme henüz bir taslak olup, şu an için kamuoyunun görüşüne sunulmuş durumdadır. Bu nedenle, taslakta değişiklik yapılabileceğini ve uygulama esaslarının henüz kesinleşmediğini hatırlatmak isteriz. Konuyla ilgili görüş ve önerileriniz varsa, 18.08.2025 tarihine kadar gorus@masak.gov.tr e-posta adresine iletebilirsiniz.

Sonuç olarak, bu düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte, tüm finansal işlemlerde daha fazla şeffaflık sağlanması ve işlem amacının açıkça beyan edilmesinin bir alışkanlık hâline gelmesi beklenmektedir. Elektronik para transferlerinden yüksek tutarlı nakit işlemlere kadar uzanan bu yeni izleme ve beyan modeli, şeffaflık ve kayıtlı ekonomi bakımından önemli bir eşik oluşturmaktadır. Bu adım, yalnızca bir “form doldurma” yükümlülüğü değil; aynı zamanda Türkiye’nin finansal sistem güvenliğini artıran ve uluslararası standartlara uyum kapasitesini geliştiren stratejik bir dönüşüm sürecinin parçası olarak değerlendirilebilir.

Saygılarımızla,

Vahdet Deniz AKÇAOĞLU