4- Tüketici Kredilerinin Tüketici Kanunundaki Temerrüt Şartı Gözetilmeksizin Banka Bilançosunda Takip Hesaplarına Aktarılması Tüketici Kanununa Aykırılık Oluşturur mu?
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun‘un 28 inci maddesinde belirtilen tüketicinin temerrüdü halinde bankanın borcunun tamamının ifa edilmesini talep etmesi için tüketicinin arka arkaya en az iki taksidi ödemede temerrüde düşmesi ve bankanın tüketiciye en az 30 gün süre vererek muacceliyet uyarısında bulunması şartı tüketici kredisi hesabının kat edilmesi, diğer bir ifadeyle tüketiciden kredinin tamamını geri ödemesinin talep edilmesi ile ilgilidir.
BDDK tarafından 01.11.2006 tarih ve 26333 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Bankalarca Kredilerin ve Diğer Alacakların Niteliklerinin Belirlenmesi ve Bunlar İçin Ayrılacak Karşılıklara İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik”teki sınıflandırma şartı ise bankaların verdiği kredilerin seyyaliyetine göre banka bilançosunda doğru bir şekilde sınıflandırılması, bu şekilde bankanın gerekli karşılıkları ayırması ve en nihayetinde bilanço okuyucularının bankanın verdiği kredilerin kalitesi ve banka karının gerçekliliği konusunda doğru bir şekilde bilgilendirilmesine ilişkin bir muhasebe gerekliliğidir. Söz konusu Yönetmelik’te tüketici kredileri dahil bankanın verdiği kredilerin takip hesaplarında sınıflandırılması için nitel ve nicel birçok kriter bulunmaktadır. Örneğin, bankadan ihtiyaç kredisi kullanan ve ödemelerini düzenli yapan bir tüketici aynı bankadan kullandığı kredi kartı borcunu ödemede temerrüde düşerse söz konusu Yönetmeliğin 5/2 maddesi uyarınca müşterinin ödemelerinde sorun bulunmayan tüketici kredisinin de temerrüde uğramış kredi kartı hesabının sınıflandırıldığı kredi grubunda sınıflandırılması gerekmektedir. İlgili Yönetmeliğe göre bankanın takip hesaplarında sınıflandırılan kredilerinin kanuni takipte olması şartı bulunmamaktadır.
Dolayısıyla 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun‘daki temerrüt kuralları bankanın tüketiciden kredinin tamamını geri ödemesini talep etmesi durumunda uyulacak esas ve usullere ilişkin olup, bu kredilerin müşterinin kredi değerliliğine bağlı olarak banka bilançosunda doğru bir şekilde sınıflandırılmasını engelleyecek bir hükmü bulunmamaktadır.
TÜKETİCİNİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN
Kanun No. 6502 Kabul Tarihi: 7/11/2013
Temerrüt
MADDE 28 – (1) Belirli süreli kredi sözleşmelerinde tüketicinin taksitleri ödemede temerrüde düşmesi durumunda, kredi veren, borcun tamamının ifasını talep etme hakkını saklı tutmuşsa, bu hak ancak kredi verenin bütün edimlerini ifa etmiş olması, tüketicinin de birbirini izleyen en az iki taksidi ödemede temerrüde düşmesi hâlinde kullanılabilir. Kredi verenin bu hakkı kullanabilmesi için tüketiciye en az otuz gün süre vererek muacceliyet uyarısında bulunması zorunludur.
(2) Muaccel kılınan taksitlerin hesaplanmasında faiz, komisyon ve benzeri masraflar dikkate alınmaz.
BANKALARCA KREDİLERİN VE DİĞER ALACAKLARIN NİTELİKLERİNİN BELİRLENMESİ VE BUNLAR İÇİN AYRILACAK KARŞILIKLARA İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK
(1 Kasım 2006 tarih ve 26333 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.)
MADDE 5- …
(2) Kredi müşterisinin aynı banka tarafından verilmiş birden çok kredisinin mevcut bulunması ve bu kredilerden herhangi birinin yapılan sınıflandırma gereği donuk alacak olarak kabul edilmesi durumunda, söz konusu kredi müşterisinin bankaya olan tüm borçları donuk alacak olarak aynı grupta sınıflandırılır. Donuk alacak haline gelen ilk kredinin tamamen geri ödenmesi durumunda, kredi müşterisinin diğer kredileri 4 üncü madde çerçevesinde değerlendirilerek yeniden sınıflandırılabilir.