38- 2 Seri Nolu Vergi Kimlik Numarası Genel Tebliği Uyarınca Belirli Bir Sınıra Kadar Olan Yurtiçi ve Yurtdışı Havale İşlemlerinde VKN Tespit Zorunluluğu Yoktur, İşlemin MASAK Mevzuatındaki Kimlik Tespit Sınırlarının da Altında Kalması Durumunda Yurtiçi ve Yurtdışı Havale İşlemlerinde Kimlik Tespit Zorunluluğu Bulunmakta mıdır?
2 Seri No’lu Vergi Kimlik Numarası Genel Tebliği’nin, “Havale İşlemleri” başlıklı 4 üncü maddesine göre bankalar 01.09.2001 tarihinden itibaren yurt içi ve yurt dışına yapılan 5 milyar Türk Lirası (TL) veya muadili yabancı parayı geçen tutardaki TL ve döviz havalelerini yapmadan önce göndericinin, havalenin yurt içine yapılması halinde (yurt dışından yapılan havaleler dahil) ödeme yapılmadan önce ayrıca alıcının da vergi kimlik numarasının tespiti ve kullanımı ile ilgili işlemleri yapmak zorundadır. Yabancı para havale miktarının hesaplanmasında T.C. Merkez Bankası’nın işlem günündeki efektif alış kuru uygulanacaktır.
Diğer bir ifadeyle 2 Seri No’lu Vergi Kimlik Numarası Genel Tebliği’ne göre 2001 yılındaki rakamlara göre 5 milyar TL’nin (2018 yılı rakamlarına göre 46.463 TL) altındaki yurt içi ve yurt dışı havale işlemlerinde VKN tespit zorunluluğu bulunmamaktadır. İlgili Tebliğ’de havale işlemleri için tespit edilen tutarın her yıl yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanacağı, yeniden değerleme sonucu tespit edilen tutarın hesabında bir milyon liranın altındaki tutarların dikkate alınmayacağı belirtilmiştir. Bu çerçevede, 2 Seri No’lu Tebliğ’de belirlenen 5 milyar TL’lik limitin yıllar itibarıyla değerlenmiş tutarları aşağıdaki tabloda verilmiştir:
| YIL | YDO (%) | TUTAR (TL) |
| 2001 | 53,2 | 5.000.000.000,00 |
| 2002 | 59 | 7.660.000.000,00 |
| 2003 | 28,5 | 12.179.000.000,00 |
| 2004 | 11,2 | 15.650.000.000,00 |
| 2005 | 9,8 | 17.403,00 |
| 2006 | 7,8 | 19.108,00 |
| 2007 | 7,2 | 20.598,00 |
| 2008 | 12 | 22.081,00 |
| 2009 | 2,2 | 24.731,00 |
| 2010 | 7,7 | 25.275,00 |
| 2011 | 10,26 | 27.221,00 |
| 2012 | 7,8 | 30.014,00 |
| 2013 | 3,93 | 32.355,00 |
| 2014 | 10,11 | 33.627,00 |
| 2015 | 5,58 | 37.027,00 |
| 2016 | 3,83 | 39.093,00 |
| 2017 | 14,47 | 40.590,00 |
| 2018 | 23,73 | 46.463,00 |
| 2019 | 57.488,00 |
Bununla birlikte, 10.12.2007 tarihli ve 2007/13012 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan “Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine Dair Tedbirler Hakkında Yönetmelik“e (Tebdirler Yönetmeliği’ne) göre elektronik transferlerde (bankalar arası EFT ve SWIFT işlemleri gibi elektronik transferlerde) işlem tutarı ya da birbiriyle bağlantılı birden fazla işlemin toplam tutarı 2.000 TL veya üzerinde olduğunda kimlik tespit zorunluluğu bulunmakta ve bu Yönetmelik’in 6 ncı maddesinde T.C. uyruklu gerçek kişilerin kimlik tespitinde alınması ve teyit edilmesi zorunlu bilgilerden biri olarak T.C. uyruklularda Vergi Kimlik Numarası (VKN) olarak kullanılması öngörülen T.C. Kimlik Numarası (TCKN)’nın istenmesi öngörülmektedir. Tedbirler Yönetmeliği’nden gelen bu yükümlülük sebebiyle T.C. uyruklu gerçek kişilerce hesaba bağlı olmadan yapılan tek veya birbiriyle bağlantılı birden fazla elektronik transfer işlemlerinin (EFT ve SWIFT) tutarının 2.000 TL ve üzerinde olması durumunda VKN (TCKN) tespit zorunluluğu bulunmaktadır.
Öte yandan, T.C. Maliye Bakanlığı, yukarıdaki sınırlara bağlı olmaksızın T.C. uyruklu gerçek kişilerin hesaba bağlı olmadan yaptıkları 500 TL ve üzerindeki havale işlemlerinde TCKN / VKN bilgilerinin raporlanmasını istediği için fiiliyatta bankalarca, T.C. uyruklu kişilerin hesaba bağlı olmadan yaptıkları havale ve elektronik transfer işlemlerinde tutardan bağımsız olarak TCKN tespiti yapılmaktadır.
Ancak, yabancı uyruklu kişilerin hesaba bağlı olmadan yaptıkları havale ve elektronik transfer işlemlerinde Tedbirler Yönetmeliği’nde Vergi Kimlik Numarası (VKN) / Yabancı Kimlik Numarası (YKN) tespit yükümlülüğü öngörülmediği için bu kişilerin VKN/YKN tespitinde 2 sayılı VKN Tebliği’ndeki limitler esas alınabilmektedir. Bu çerçevede, bankalarda hesap sahibi olmayan yabancı uyruklu kişilerin talep edecekleri yurt içi ve yurt dışı havale işlemlerinde uygulanacak kimlik tespit yükümlülükleri 2 Seri No’lu VKN Genel Tebliği ve Tedbirler Yönetmeliği hükümleri birlikte değerlendirildiğinde aşağıdaki şekilde ortaya çıkmaktadır.
Yabancı uyruklu kişilerce bir hesaba bağlı olmadan yapılacak EFT işlemlerinde (yurt içi bankalar arası havale) ve yurt dışı havale taleplerinde (SWIFT transferi) ya da bu kişiler adına gelen isme EFT / SWIFT işlemlerinde kimlik tespiti aşağıdaki esaslara göre yapılacaktır (VKN/YKN tespiti için 2 Seri Nolu VKN Genel Tebliği’ndeki tutarın yeniden değerlenerek 2019 yılına getirilmiş değeri belirlenmiş ve ihtiyatlılık gereği bu tutar hesaplanan rakamdan daha düşük bir limit olan 57.000 TL olarak esas alınmıştır).
- Yurt içi bankalar arası EFT ve yurt dışı bankalara transferi talep edilen yurt dışından gelen (Western Union / Money Gram) tutar 2.000 TL altında ise; yabancı müşterinin pasaport fotokopisi ya da herhangi bir kimlik belgesi alınmalı (işlem Tedbirler Yönetmeliği’nden belirtilen limitlerin altında olduğundan kişinin kendi ülke kimlik kartı da alınabilir),
- Yurt içi bankalar arası EFT ve yurt dışı bankalara para transferi taleplerinde işlem tutarı ve birbiriyle bağlantılı birden fazla işlemin toplam tutarı 2.000 TL ile 57.000 TL arasında ise; yabancı müşterinin pasaport fotokopisi (veya Bakanlıkça yabancı uyrukluların kimlik tespitinde kullanılması uygun görülen diğer kimlik belgelerinden birinin fotokopisi / elektronik görüntüsü) + imzası + iletişim bilgisi (varsa telefon ve e-posta adresi) + iş ve meslek bilgisi + dekont üzerine adres beyanı (adresin teyidi zorunluluğu bulunmamakta) alınmalı,
- İşlem tutarı 57.000 TL üzerinde ise; yabancı müşterinin pasaport fotokopisi (veya Bakanlıkça yabancı uyrukluların kimlik tespitinde kullanılması uygun görülen diğer kimlik belgelerinden birinin örneği) + imzası + iletişim bilgisi (varsa telefon ve e-posta adresi) + iş ve meslek bilgisi + dekont üzerine adres beyanı + VKN ya da YKN’si temin edilerek işlem gerçekleştirilmelidir.
Yabancı uyruklu kişilerin hesaba bağlı olmadan aynı banka içinde başka bir hesaba para yatırma veya banka içi havale taleplerinde ise,
Bu işlemlerde Tedbirler Yönetmeliği’ne göre işlem tutarı ya da birbiriyle bağlantılı birden fazla işlemin toplam tutarı 20.000 TL veya üzerinde olduğunda kimlik tespit zorunluluğu bulunduğu ve yabancı uyruklu kişilerin hesaba bağlı olmadan yaptıkları havale ve elektronik transfer işlemlerinde Tedbirler Yönetmeliği’nden gelen VKN/YKN tespit yükümlülüğü bulunmadığı için bu kişilerin VKN/YKN tespitinde 2 sayılı VKN Tebliği’ndeki limitler esas alınabilecektir. Bu çerçevede, bankalarda hesap sahibi olmayan yabancı uyruklu kişiler tarafından yapılacak havale ve başka bir hesaba para yatırma / çekme işlemlerinde ya da bu kişiler adına aynı banka içindeki hesaplardan gelen isme havale işlemlerinde kimlik tespiti aşağıdaki esaslara göre yapılabilecektir (VKN/YKN tespiti için 2 Seri Nolu VKN Genel Tebliği’ndeki tutarın yeniden değerlenerek 2019 yılına getirilmiş değeri belirlenmiş ve ihtiyatlılık gereği bu tutar hesaplanan rakamdan daha düşük bir limit olan 57.000 TL olarak esas alınmıştır).
- İşlem tutarı 20.000 TL altında ise; yabancı müşterinin pasaport fotokopisi veya herhangi bir kimlik belgesi alınmalı (işlem Tedbirler Yönetmeliği’nden belirtilen limitlerin altında olduğundan kişinin kendi ülke kimlik kartı da alınabilir),
- İşlem tutarı veya birbiriyle bağlantılı birden fazla işlemin toplam tutarı 20.000 TL (20.000 TL dahil) ile 57.000 TL arasında ise; yabancı müşterinin pasaport fotokopisi (veya Bakanlıkça yabancı uyrukluların kimlik tespitinde kullanılması uygun görülen diğer kimlik belgelerinden birinin fotokopisi / elektronik görüntüsü) + imzası + iletişim bilgisi (varsa telefon ve e-posta adresi) + iş ve meslek bilgisi + dekont üzerine adres beyanı (adresin teyidi zorunluluğu bulunmamakta) alınmalı,
- İşlem tutarı 57.000 TL üzerinde ise; yabancı müşterinin pasaport fotokopisi (veya Bakanlıkça yabancı uyrukluların kimlik tespitinde kullanılması uygun görülen diğer kimlik belgelerinden birinin fotokopisi / elektronik görüntüsü) + imzası + iletişim bilgisi (varsa telefon ve e-posta adresi) + iş ve meslek bilgisi + dekont üzerine adres beyanı + VKN ya da YKN’si temin edilerek işlem gerçekleştirilmelidir.
Yabancı uyruklu kişilerin kimlik tespitinde kullanılan belgeler üzerinde Yabancı Kimlik Numarası (YKN) veya Vergi Kimlik Numarası (VKN) yer almaması durumunda, “4358 sayılı Vergi Kimlik Numarası (VKN) Kullanımının Yaygınlaştırılması Hakkında Kanun” kapsamında YKN veya VKN içeren başka bir belge daha temin edilmelidir. Öte yandan, Gelir İdaresi Başkanlığı’nın, Türkiye Bankalar Birliği’ni muhatap 21.01.2011 tarihli yazısında, bankaların, yabancı kimlik numaralarını sözlü olarak beyan eden yabancı uyruklu gerçek kişilerin YKN’lerini Kimlik Paylaşım Sistemi’nden sorgulayıp teyit ettikleri takdirde ayrıca yazılı belgeye ihtiyaç olmadan işlem yapabilecekleri belirtilmiştir.
Öte yandan, bankaların, YKN ve VKN gerektiren işlemler için yabancı kimlik numarası bulunmayan ve vergi kimlik numarası da ibraz edemeyen gerçek kişi yabancı müşterileri için adres bilgilerini de içeren “Yabancılar İçin Vergi Kimlik Numarası Talep Formu”nu doldurup, tasdikli pasaport fotokopisini de ekleyerek vergi dairesinden yabancı müşterileri için vergi kimlik numarası talep etmeleri ve bu şekilde alacakları vergi kimlik numaralarını, VKN tespiti gerektiren müşteri işlemleri ve kayıtlarında kullanma imkanı bulunmaktadır.
2 SERİ NO’LU VERGİ KİMLİK NUMARASI GENEL TEBLİĞİ