22- Banka Personeli veya Eşi ile Türev İşlem Yapılabilir mi?

Sıklıkla aldığımız sorulardan biri de bankanın kendi personeli veya personelinin eşi ile türev işlem yapılıp yapılamayacağıdır. Hemen söylemek gerekir ki bankacılık mevzuatında buna engel bir hüküm bulunmamaktadır. Ancak, yapılacak işlemlerde bankacılık mevzuatı açısından dikkat edilmesi gereken birkaç nokta bulunmaktadır.

Öncelikle, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 48 inci maddesi uyarınca vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri ile benzeri diğer sözleşmeler nedeniyle üstlenilen riskler Bankacılık Kanunu’nun uygulamasında kredi sayılmaktadır. Aynı Kanun’un 50 inci maddesinin 5 inci fıkrası uyarınca da banka mensubu ile bunların eş ve velayet altındaki çocuklarına aylık net ücretlerinin beş katını geçmemek üzere kredi kullandırılabilmektedir. Bu çerçevede, banka mensubu ile yapılacak türev işlem için ilgili mensuba kredi limiti tahsis edilmesi ve bu limitin banka personelinin aylık net ücretinin 5 katını geçmemesi gerekmektedir.

Dâhil olunan risk grubu ve mensuplara kredi kullandırma koşulları

Madde 50 — Bankalar;

a) Yönetim kurulu üyelerine, genel müdüre, genel müdür yardımcılarına ve kredi açmaya yetkili mensuplarına; bunların eş ve velâyet altındaki çocuklarına; tek başlarına ya da birlikte sermayesinin yüzde yirmibeş veya fazlasına sahip oldukları ortaklıklara,

b) (a) bendinde sayılanlar dışında kalan mensupları ile bunların eş ve velâyeti altındaki çocuklarına,

c) Mensuplarının kurduğu veya bunlar için kurulan sandık, dernek, sendika veya vakıflara,

Her ne şekil ve surette olursa olsun nakdî ve gayrinakdî kredi veremez, tahvil ya da benzeri menkul kıymetlerini satın alamazlar.

Birinci fıkra hükümleri, yönetim kurulu üyeliklerinde aslen bulunan veya temsilci bulunduran ve banka sermayesinde doğrudan veya dolaylı olarak nitelikli paya sahip olan gerçek kişi ortaklar ile tüzel kişi ortaklar hakkında uygulanmaz. ….

… Bir bankanın yönetim kurulu üyelerine, mensupları ile bunların eşlerine ve velâyet altındaki çocuklarına, aylık net ücretleri toplamının beş katını aşmamak üzere verilecek krediler, üç katını aşmamak üzere çek karnesi veya kredi kartı verilmesi suretiyle kullandırılacak krediler ile bu Kanunun 55 inci maddesinin (a) ve (b) bentlerinde belirtilen menkul kıymetler karşılığı kullandırılan krediler birinci ve dördüncü fıkra hükümlerine tâbi değildir.

Öte yandan, BDDK’nın dahil olunan risk grubu ve mensuplara kredi kullanımı konulu 14 Eylül 2007 tarihli ve 13009 sayılı yazısında bahsedilen 06.09.2007 tarihli ve 2295 sayılı Kurul Kararı uyarınca banka personeli, eş ve velayeti altındaki çocuklarına türev işlemler nedeniyle kredi limiti tahsisinde, tahsis edilecek limit için “Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmelik“in 12 nci maddesindeki krediye çevrim oranlarının kullanılmaması ve işlemin sözleşmede yazılı tutarının esas alınması gerekmektedir. Diğer bir ifadeyle, personel ile 100.000 USD’lik bir forward ya da swap işlem yapılmak isteniyorsa burada kredi limiti tahsisi için Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmelik’teki krediye çevrim oranlarının kullanılarak limit belirlenmesinin yapılmaması, personelin yapmak istediği işlem tutarının (100.000 USD) aylık net ücretinin 5 katı ile karşılaştırılarak yapılıp yapılamayacağına karar verilmesi gerekmektedir.

BDDK’NIN 06.09.2007 TARİHLİ VE 2295 SAYILI KURUL KARARI

(Bu yazı sadece “BANKACI” kategorisindeki site üyeleri tarafından görüntülenebilir.)