14- Ortalama vadesi bir yıldan uzun 5 milyon USD ve üzeri döviz kredilerinin ortalama vadesi 1 yılın altında iken yeniden yapılandırılması mümkün müdür?

Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararın (32 Sayılı Karar) 17-b-v sayılı bendine göre Türkiye’de yerleşik kişilere ortalama vadesi bir yıldan uzun olan, 5 milyon USD ve üzerinde döviz kredisi kullandırılabilmektedir. Türkiye’de yerleşik gerçek ve tüzel kişilere bu şekilde döviz kredisi açılabilmesi 32 sayılı Karar’da 16.06.2009 tarih ve 27260 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2009/15082 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yapılan değişikliklerle mümkün olmuştur. TCMB’nin 32 sayılı Karar’da yapılan bu değişiklikler hakkında açıklamalar içeren 22.06.2009 tarihli ve 2009/YB-22 sayılı Genelgesi’nde “Bankalarca, kredilerin Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar ve bu Karara ilişkin Tebliğ ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Genelgelerine aykırı olarak kullanıldığının tespiti halinde 1567 sayılı Kanunun ilgili maddesine göre işlem yapılmak üzere Başbakanlık Hazine Müsteşarlığına bildirimde bulunulacaktır.” ifadesi yer almaktadır.

Bankalarca kullandırılan döviz kredilerinin ortalama vadesi bir yılın altında iken yeniden yapılandırılıp yapılandırılamayacağı hakkında TBB’nin yaptığı başvuruya, Hazine Müsteşarlığı’nın 04.09.2014 tarihli ve 22726 sayılı yazısı ile verilen cevapta, döviz kredilerinin yapılandırılmasına ilişkin olarak;

-Geçici likidite sıkıntısı yaşanan hallerde kredi vadesinden önce; asgari kredi tutarı ve asgari vade şartı aranmaksızın bir defaya mahsus olmak üzere kalan borcun yeniden yapılandırılarak vadesinin uzatılabileceği,

-Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Kararın bahse konu hükmünde (17-b-v) belirtilen asgari ortalama vade ve tutar sınırlarına uyulmak kaydıyla kredi vadesinin her zaman uzatılabileceği,

-uygulamalara ilişkin yeni sözleşme koşullarının bankalarca serbestçe yeniden belirlenebileceği,

belirtilmiştir.

Diğer taraftan, 2009/15082 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile aynı zamanda ihracat, ihracat sayılan satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı faaliyetlerin finansmanı için Türkiye’de yerleşik kişilerce kullanılacak döviz kredilerindeki vade sınırları da kaldırıldığından, bu kredilerin de orjinal vadesinin uzatılması mümkün bulunmaktadır. Ancak, bu kapsamdaki kredilerin vadelerinin uzatılmasında kredinin vergi, resim ve harç istisnası kalkabileceğinden kredi borçlusunun ilgili bankaca konu hakkında bilgilendirilmesi uygun olacaktır (2008/6 sayılı İhracat, Transit Ticaret, İhracat Sayılan Satış ve Teslimler ile Döviz Kazandırıcı Hizmet ve Faaliyetlerde Vergi, Resim ve Harç İstisnası Hakkında Tebliğ’de belgesiz ihracat kredilerinin, vergi, resim ve harç istisnasından yararlanma süresi yani ihracat taahhüt süresi 24 ay ile sınırlandırılmıştır. Bu kapsamda istisnadan yararlanan bir kredinin yeniden yapılandırma sonucu vadesinin 24 ayı aşması durumunda 24 aydan sonraki dönem için istisnanın kalkacağı tabidir. Bu durumda kredisi yeniden yapılandırılan firmanın BSMV istisnasından yararlanmaya devam etmek istemesi halinde yeniden ihracat taahhüdünde bulunması gerekecektir).