BDDK’nın 2025 ve Sonrası için Yeni Stratejik Yol Haritası Açıklandı!

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), 2025-2028 yıllarını kapsayan ve adeta bir yol haritası niteliği taşıyan Altıncı Stratejik Planı‘nı yayımladı.

5411 sayılı Bankacılık Kanunu uyarınca hazırlanan bu plan, finans sektörünün gelecek dört yılına yön verecek üç ana stratejik amaç, bu amaçlara bağlı 15 hedef ve 65 somut strateji içeriyor. BDDK’nın 2025–2028 dönemine ilişkin eylem planını ortaya koyan bu strateji belgesi, finansal ekosistemde yaşanacak gelişmelerin yönünü öngörebilmek açısından büyük önem taşıyor.

Bu kapsamda, planın stratejik amaçları ve öncelikleri doğrultusunda belirlenen hedefler ve bu hedeflere ulaşmayı sağlayacak eylemlere yayımlandığı şekliyle aşağıda yer verilmiştir:

AMAÇ 1: Finansal Güven ve İstikrarın Güçlendirilmesi

Hedef 1.1: Düzenleme Çerçevesinin Uluslararası Standartlara Uyumu Artırılacaktır.

1. Basel III Final düzenlemelerine (Basel IV) uyum sağlanması amacıyla Kurum mevzuatında AB mevzuatı da göz önünde bulundurularak gerekli değişiklikler yapılacak ve hayata geçirilecektir.
2. Ulusal muhasebe standartlarındaki güncellemeler dikkate alınarak ihtiyaç olması halinde banka ve banka dışı mali kurumların hesap kayıt düzenleri ile finansal tablolarında değişiklik yapılacaktır.

Hedef 1.2: Denetim Sürecinin Kapsamı ve Etkililiği Yeni Yaklaşım ve Araçlarla Artırılacaktır.

1. Uluslararası düzenleme ve uygulamalara paralel olarak teknoloji destekli denetim araçlarının çeşitliliği artırılacaktır.
2. Finansal kuruluşların teknoloji alanındaki dış hizmet sağlayıcılara bağımlılıktan kaynaklanan riskleri ile teknoloji riski ve operasyonel dayanıklılıkla ilgili zafiyetlerin erken aşamalarda tespit edilip giderilmesi sağlanacaktır.
3. Finansal kuruluşların karşı karşıya bulunduğu iklimle bağlantılı finansal riskler ile bu risklerin yönetimine dair kurumsal kapasite ve faaliyetler denetim süreçlerine dahil edilecektir.
4. Denetim alanında iş birliği ve bilgi paylaşımına yönelik olarak mutabakat zaptı imzalanan yurt dışı muadil otorite sayısı artırılacaktır.

Hedef 1.3: Gözetim Süreçleri Yeni İhtiyaçlar ve Yaklaşımlar Çerçevesinde Geliştirilecektir.

1. Gözetim tekniklerinin güncel araç ve yöntemlerle geliştirilmesi sağlanacaktır.
2. İklimle bağlantılı risklerin etkili şekilde analiz edilerek izlenebilmesi için gerekli veriler belirlenecek ve bunların üretilmesi ve toplanabilmesi amacıyla bankacılık raporlama formları gözden geçirilerek geliştirilecektir.
3. Stres testi uygulamalarına iklimle bağlantılı riskler de dahil edilerek kapsamının genişletilmesi konusunda çalışmalar sürdürülecektir.

Hedef 1.4: Risk Yönetimi Politikalarının ve Uygulamalarının Etkililiği Artırılacaktır.

1. Basel IV Final düzenlemelerinin yürürlüğe girmesinin ardından, denetimsel gözden geçirme kapsamında bankaların risk yönetimi politika ve stratejilerinin uygunluğu ile risk yönetim süreçleri denetime konu edilecektir.
2. Uluslararası ilke ve standartlara uyum kapsamında bankacılık sektöründe kripto varlıklara ilişkin yapılacak düzenlemeler için öncü çalışmalar gerçekleştirilecek ve olası riskler ortaya konulacaktır.
3. Bankaların içsel derecelendirmeye dayalı yaklaşımlara ilişkin başvuru ve geçiş süreçlerinin değerlendirilmesi kapsamında, risk ölçüm ve yönetimine ilişkin olarak kullanılan model, teknik ve süreçler denetime tabi tutulacaktır.

Hedef 1.5: Uygulama Fonksiyonunun Düzenleme ve Denetim Fonksiyonları ile Uyumlu Gelişimi Sağlanacaktır.

1. Uygulama fonksiyonuna ilişkin prosedür ve standartların, gelişmeler, ihtiyaçlar ve düzenleme ve denetim çerçevesi ile uyumlu şekilde dinamik olarak güncellenmesi ve geliştirilmesi sağlanacaktır.

Hedef 1.6: Finansal Sistemin Siber Güvenliği Artırılacaktır.

1. Kamu kurumları ve finansal kuruluşlar arasında siber güvenlik konusundaki iş birliği sürdürülecektir.
2. Bilgi sistemlerine ilişkin mevcut mevzuat, dünya örneklerine ve ülke gereksinimlerine göre gözden geçirilerek güncellenmeye devam edecektir.

AMAÇ 2: Finansal Piyasalarda Kapsayıcı ve Sürdürülebilir Gelişimin Sağlanması

Hedef 2.1: Dijital Finans Ekosistemine Yönelik Düzenleyici Çerçeve Güçlendirilecektir.

1. Dijital bankacılık hizmetlerinin yaygınlaştırılması için mevzuat altyapısının geliştirilmesine devam edilecektir.
2. Fintek şirketlerine yönelik düzenleyici çerçeve, inovasyon ve rekabeti teşvik edecek şekilde güncellenmeye devam edilecektir.
3. Bankacılık hizmetlerinin bir servis modeli olarak sunulabilmesi sağlanmaya devam edilecektir.
4. Yapay zekâ kullanımına ilişkin usul ve esaslar belirlenecektir.

Hedef 2.2: Banka Dışı Mali Sektörün Gelişimini Destekleyecek Düzenleme ve Denetim Çerçevesi Oluşturulacaktır.

1. Varlık yönetim şirketlerinin kurumsal yapılarının güçlendirilmesi amacıyla, sermaye yapısına, ortaklık edinimine, portföy devri öncesi ve sonrası süreçlere ilişkin düzenleme çalışmaları gerçekleştirilecektir.
2. Tasarruf finansman şirketlerinin mali bünyelerinin güçlendirilmesi, müşteri haklarının korunması ve faaliyetlere yönelik izleme-denetim süreçlerinin daha gelişmiş araçlarla gerçekleştirilmesine ilişkin çalışmalar yürütülecektir.
3. BDMK’ların iç sistemleri ve risk yönetim süreçlerinin geliştirilmesine yönelik düzenlemeler yapılacaktır.
4. BDMK’ların dijitalleşme sürecinin teşvik edilmesi amacıyla; sektörün ihtiyaçları çerçevesinde gerekli mevzuat güncellemeleri gerçekleştirilecek, bilgi sistemleri vasıtasıyla gerçekleştirebilecek işlemlere ve alınabilecek hizmetlere ilişkin usul ve esaslar belirlenecektir.
5. Finansal Kiralama Sözleşme Tescil Sistemi (FKSTS), Merkezi Fatura Kaydı Sistemi (MFKS) ve Ticaret Zinciri Finansmanı Sistemi (TZFS) gibi uygulamaların yaygınlaştırılması, kapsam ve teknik olarak geliştirilmesi teşvik edilecektir.
6. BDMK’larca sunulan finansal ürün ve hizmetlerden yararlananlara yönelik koruyucu uygulamalar güçlendirilecektir.

Hedef 2.3: Sürdürülebilir Finans Uygulamalarına Yönelik Altyapı Geliştirilecektir.

1. Bankaların yeşil dönüşüme sağladıkları katkının uluslararası düzeyde kabul gören standartlara dayalı olarak, nesnel, karşılaştırılabilir ve tutarlı bir şekilde ölçülmesi sağlanacaktır.
2. Uluslararası standartlara ve ihtiyati düzenleme çerçevesine uyum gözetilmek suretiyle, sürdürülebilirlik alanlarına sağlanan finansman için kolaylaştırıcı ve geliştirici alternatifler değerlendirilecektir.
3. Sosyal finansman faaliyetlerinin geliştirilmesi için olanaklar araştırılacak, katılım finans sistemi ve fintekler kapsamında sosyal finans uygulamalarının desteklenmesi için çalışmalar yapılacaktır.
4. Bankaların ve banka dışı mali kuruluşların sürdürülebilir finans uygulamaları yakından takip edilecektir.

Hedef 2.4: Katılım Finans Ekosistemi Bütüncül Bir Yaklaşımla Geliştirilecektir.

1. Münhasıran katılım esasına göre faaliyet gösteren kalkınma ve yatırım bankalarına ilişkin düzenlemeler hayata geçirilecektir.
2. Banka dışı mali kuruluşların katılım esaslı faaliyet göstermelerine yönelik düzenleme alt yapısı oluşturulacaktır.
3. Katılım finans kuruluşlarının faaliyet alanlarına özgü mevzuat hükümlerine, ilkelere ve risk yönetimi uygulamalarına uyum düzeylerinin daha bir etkili şekilde izlenerek değerlendirilmesi ve artırılması sağlanacaktır.

Hedef 2.5: Bireysel Bankacılık Uygulamalarına Yönelik Analiz Kapasitesini ve Şeffaflığı Artıracak Çözümler Geliştirilecektir.

1. Bankaların bireysel bankacılık faaliyetlerine ilişkin mevzuat hükümlerine uyum süreçleri ve düzeyleri toplu veriler üzerinden değerlendirilecektir.
2. Bireysel bankacılık faaliyetlerine ilişkin olarak kök neden analizi ve bankalara geri besleme yapılmak suretiyle sektörün mevzuata intibakı hızlandırılacaktır.
3. Bireysel bankacılık faaliyetlerinin daha etkili şekilde takip ve analiz edilmesi amacıyla, banka raporlamalarına esas formlar kapsam ve sıklık açısından gözden geçirilecek ve yeni formlar tasarlanacaktır.

AMAÇ 3: Kurumsal Kapasitenin Artırılması

Hedef 3.1: Kurumun İnsan Kaynağı Güçlendirilecektir.

1. İlave insan kaynağının teminine ve mevcut personelin gelişim, üretim ve iş birliği kabiliyetlerinin artırılmasına yönelik insan kaynakları politikaları geliştirilecektir.
2. Kurumun görev ve sorumluluklarının gerektirdiği insan kaynağı sayısı, mevcut insan kaynağının demografik yapısı ve işgücü devir oranı dikkate alınarak orta ve uzun vadeli insan kaynağı planlaması yapılacak ve yeni personel alımına süreklilik kazandırılacaktır.
3. Hizmet birimi ve personel bazında belirlenecek ihtiyaçlara göre yıllık eğitim programları oluşturularak, uzaktan eğitim programları da dahil, yurt içi ve yurt dışı eğitim imkânları artırılacaktır.
4. Finans, bankacılık, kişisel gelişim ve benzeri konularda kurum içi ve kurum dışı uzman ve akademisyenlerin katılımıyla seminer ve eğitim programları uygulanmaya devam edilecektir.
5. Kurumda görev yapmakta olan kıdemli, akademik kariyere ve uluslararası sertifikalara sahip personelden Kurum içi eğitimlerde daha fazla yararlanılması amacıyla Kurum eğitmen profili oluşturulacaktır.
6. Kurum veri tabanı içerisinde eğitim materyallerinin düzenli ve güncel olarak paylaşılabileceği bir platform oluşturulacaktır.
7. Kurum tanıtım programları düzenli hale getirilecek, Kurumda çalışmak isteyen adaylara Kurumun görev ve sorumlulukları ile personel rejimi hakkında kapsamlı bilgilendirme yapılacaktır.
8. Personelin yabancı dil becerilerini geliştirmesi amacıyla Kurum içerisinde mesleki yabancı dil odaklı konuşma kulüpleri oluşturulacaktır.

Hedef 3.2: Bilginin Etkili ve Güvenli Kullanımına Yönelik Uygulamalar Geliştirilecektir.

1. BDDK Veri Transfer Sistemi (BVTS) altyapısı güncel teknolojik gelişmelerle uyumlu bir şekilde güçlendirilecektir.
2. Kurum çapında veri yönetişim süreci oluşturulacak ve veri yönetimi disiplini iyileştirilecektir.
3. Kurum iş birimlerinin ihtiyaçları çerçevesinde, mikro hizmet mimarisi kapsamındaki modern yaklaşımlarla esnek ve ölçeklenebilir uygulamalar geliştirilecektir.
4. Geliştirme ve operasyon ekipleri arasındaki iş birliği artırılacaktır.
5. Kapsamlı test süreçlerinin geliştirilmesi ile olası hata oranları azaltılacaktır.
6. Veriye erişim ve kullanım politikaları güncellenecektir.
7. Gelişmiş veri analitiği yetenekleri sağlayan güvenli platformlar uygulamaya konulacaktır.
8. Kurum içi iş zekâsı uygulamasının kullanımı yaygınlaştırılacak, sadece Kurum içi çalışacak bir yapay zekâ aracı devreye alınacaktır.
9. Büyük veri analitiği, yapay zekâ ve makine öğrenimi gibi teknolojilerin bilgi güvenliği kriterlerine uygun olarak kurum içi uygulamalara entegrasyonu sağlanacaktır.
10. Kamuoyuna yönelik yayınlar ve e-devlet hizmetlerindeki teknolojik altyapı güçlendirilecektir.

Hedef 3.3: Araştırma ve İzleme Kapasitesi Artırılacaktır.

1. Araştırma ve izleme süreçleri için ihtiyaç duyulan araştırmacı profilinin oluşturulması için destekleyici çalışmalar yürütülecektir.
2. Ulusal ve uluslararası dijital platformlara erişim artırılarak araştırma ve izleme faaliyetlerine yönelik veri kaynakları çeşitlendirilecektir.
3. Kurumun öncelikleri doğrultusunda yıllık araştırma ajandaları oluşturulacak, araştırma faaliyetleri belirlenen takvim doğrultusunda yürütülerek sonuçlandırılacaktır.
4. Araştırma faaliyeti sonuçlarının ilgili taraflarla etkili iletişimi sağlanacaktır.
5. Kurumca yürütülen araştırma çalışmalarının ve meslek personelince yeterlik sürecinde hazırlanan tezlerin etkili ve düzenli paylaşımını teminen elektronik arşiv oluşturulacaktır.
6. Paydaşlarla iş birliği yapılarak ortak projeler geliştirilecek ve proje sonuçlarının Kurumun temel fonksiyonlarını desteklemesi sağlanacaktır.

 Hedef 3.4: Kurumsal Kültür ve Kapsayıcılık Güçlendirilecektir.

1. Kurumsal kültür ve iletişim stratejisini belirlemek ve ilgili faaliyetleri izlemek üzere “Kurumsal Kültür ve İletişim Komitesi” kurulacaktır.
2. Kurumsal hafızanın sürekliliğini ve mesleki tecrübe ve davranış kodlarının aktarımını sağlamak üzere kıdemli personel ile kıdemsiz personel arasında iletişimi artıracak programlar geliştirilecektir.
3. Kurum personeli arasındaki iletişim ve etkileşimin artırılmasını teminen personele yönelik eğitim faaliyetleri çeşitlendirilecek, çalışma motivasyonunu artıracak sosyal ve kültürel faaliyet ve atölye çalışmaları gerçekleştirilecektir.
4. Kurum internet sayfası, kullanıcı ihtiyaçlarının daha etkili şekilde karşılanabilmesi ve kurumsal imajın güçlendirilmesi amacıyla gözden geçirilerek yenilenecektir.
5. Kurum personelinin beklenti, ihtiyaç ve görüşlerini iletebileceği etkili iletişim kanalları oluşturulacak, belli aralıklarla memnuniyet anketleri gerçekleştirilecektir.
6. Kuruma aidiyet duygusunu destekleyecek uygulamalar geliştirilecektir.

BDDK’nın bu kapsamlı stratejik planı, finans sektörünü daha dijital, sürdürülebilir ve küresel standartlara uyumlu bir geleceğe taşımayı hedefliyor. Önümüzdeki dönem; bankalar başta olmak üzere tüm finansal kuruluşlar için dijital dönüşüm, iklim riskleriyle mücadele ve artan regülasyonlara uyum süreçlerine odaklanmayı gerektirecek. Bu yol haritası, sektörün istikrarı ve rekabet gücü adına atılmış önemli bir adım olarak dikkat çekerken; finansal kuruluşların planı detaylı analiz etmesi ve kendi kurum içi süreçlerinde dikkate alması, hem kurumsal dirençlilik hem de sektörel sürdürülebilirlik açısından önem taşımaktadır.

Saygılarımızla,

Vahdet Deniz AKÇAOĞLU

“UYARI: Bu çalışmada yer alan görüşler, yazarın kendi görüşleri olup, çalıştığı kurumun görüşlerini yansıtmamaktadır. Bu yazı yalnızca bilgilendirme amacıyla yayımlanmış olup, herhangi bir hukuki görüş, yönlendirme ve tavsiye içermemektedir. Ayrıca, bilgiler yazının hazırlandığı tarihteki mevzuat göz önünde bulundurularak verilmiş olup, yazı içeriği aradan geçen zaman içerisinde mevzuat değişiklikleri ve ilgili kurumların konu hakkındaki görüşleri çerçevesinde güncelliğini yitirmiş olabilir.”

BDDK Altıncı Stratejik Planı (2025-2028):