Bankacılık ve Finans Mevzuat ve Uyum Haberleri

Bankacılık ve Finans Mevzuat ve Uyum Haberleri

BANKACILIKBDDK

BDDK Tarafından Hazırlıkları Sürdürülen Düzenleme Çalışmaları (Mayıs 2023)

Vahdet Deniz

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) 2022 Yılı Faaliyet Raporu, 30 Mayıs 2023 tarihli Basın Açıklaması ile internet sitesinde yayımlanmıştır. Baktığımızda 2022 yılı; Liralaşma Stratejisi kapsamında düzenleyici kurumlarca birçok tedbir ve düzenleme adımlarının uygulamaya konulduğu, dijital finansal hizmetler ve dijital bankacılık faaliyetleri, dijital banka kuruluş izinleri (1 dijital mevduat bankası ve 3 dijital katılım bankası), iklimle bağlantılı risklerin etkin bir şekilde analiz edilmesine ve yönetilmesine yönelik çalışmaların öne çıktığı bir yıl olmuştur. 2022 yılındaki faaliyetler raporda detaylı bir şekilde yer almaktadır. BDDK’nın 2022 Yılı Faaliyet Raporu‘nun 35 ila 37 nci sayfalarında hali hazırda “Hazırlıkları Sürdürülen Düzenleme Çalışmaları” hakkında da bilgi verilmektedir. Bu kapsamda BDDK tarafından yayımlanması beklenen ve halen taslak halinde olan düzenlemeler hakkında bilgileri BDDK’nın 2022 Yılı Faaliyet Raporu’nda yer aldığı şekliyle aşağıda paylaşmaktayız:

“Kredi Sınırına İlişkin Yönetmelik Taslağı: BCBS tarafından 2014 Nisan’da kabul edilen büyük kredi sınırına ilişkin Basel standardı ile ilgili dokümanlar dikkate alınarak hazırlanan Kredi Sınırına İlişkin Yönetmelik Taslağı çalışmaları devam etmektedir. Bu standart ile bir risk grubunun temerrüde düşmesi ile bankaların maruz kalacakları zararın sınırlandırılması amaçlanmaktadır. Mevcut mevzuat kapsamında özkaynağın %25 ile sınırlandırılmış olan kredi sınırının, bankaların ana sermayeleri ile sınırlandırılması öngörülmekte; bu sınırlandırmada kullanılacak risk tutarının nasıl hesaplanacağı konusunda yeni usul ve esaslar belirlenmektedir.

Kalkınma ve Yatırım Bankalarının Sağlayacağı Fonlara İlişkin Yönetmelik Taslağı: Kalkınma ve yatırım bankalarının sağlayabileceği fonların çeşitlendirilebilmesini teminen kredi müşterileri, ortaklıkları ve ortaklarından sağlayacakları fonlara ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla çalışmalar yürütülmektedir.

Bankalarca Kullanılacak Uzaktan Kimlik Tespiti Yöntemlerine ve Elektronik Ortamda Sözleşme İlişkisinin Kurulmasına İlişkin Yönetmelik Taslağı: Bankalarca Kullanılacak Uzaktan Kimlik Tespiti Yöntemlerine ve Elektronik Ortamda Sözleşme İlişkisinin Kurulmasına İlişkin Yönetmelik’te yapılacak bir değişiklik ile ticaret siciline kayıtlı tüzel kişilerin de bankalarda uzaktan müşteri edinimi yoluyla müşteri olabilmesi ile uzaktan kimlik tespiti sürecini hızlandırmak, kolaylaştırmak, süreçte müşteri temsilcisi kaynaklı riskleri azaltmak, müşteri temsilcisi sayısının asgari düzeye indirilmesi ile sürecin uçtan uca dijital şekilde tamamlanmasını teminen yapay zekaya ilişkin hükümlerin yer aldığı Yönetmelik Taslağı hazırlanmış ve Kurum içi ve dışı görüşe açılmış olup gelen görüşlerin değerlendirmesi devam etmektedir.

Bankaların Kurumsal Yönetim İlkelerine İlişkin Yönetmelik ile Bankaların İç Sistemleri ve İçsel Sermaye Yeterliliği Değerlendirme Süreci Hakkında Yönetmelik ve İSEDES Raporuna İlişkin Rehberde Değişiklik Çalışmaları: 2007 yılında başlayan küresel finansal kriz sonrasında uluslararası standartları belirleyen kuruluşlarca daha önce yayınlamış oldukları kurumsal yönetim ilkelerinde değişiklikler yapılmış ve bankaların özellikle risk yönetimi başta olmak üzere uyum riski kontrolleri ve iç denetim sistemlerine ilişkin alanlarda daha kapsamlı yönetim ilkeleri geliştirilmiştir. Yaşanan bu gelişmelere uyum sağlanması, uluslararası alanda tecrübe edilmiş sorunlar karşısında geliştirilen yeni yönetim ilkelerini kapsaması ve bu alanda mevcut uygulamada yaşanan sorunların giderilmesi amacıyla Bankaların Kurumsal Yönetim İlkelerine İlişkin Yönetmelik ile Bankaların İç Sistemleri ve İçsel Sermaye Yeterliliği Değerlendirme Süreci Hakkında Yönetmelik revizyona tabi tutulmaktadır. Ayrıca, bankaların içsel sermaye değerlendirme sürecine ilişkin hükümlerin ayrı bir yönetmelik ile düzenlenmesi planlandığından Bankaların İç Sistemleri ve İçsel Sermaye Yeterliliği Değerlendirme Süreci Hakkında Yönetmelik biri bankaların iç sistemlerine diğeri de içsel sermaye değerlendirme süreci olmak üzere iki ayrı yönetmelik taslağına dönüştürülmektedir. İSEDES’e ilişkin çalışmalar çerçevesinde bankaların maruz kaldıkları ve kalabilecekleri riskleri karşılayacak düzeyde içsel sermaye yükümlülüğü hesaplamalarına ve faaliyetlerini bu düzeyin üzerinde bir sermayeyle idame ettirmelerinin sağlanmasına yönelik olarak İSEDES ve bunların işleyişine ilişkin usul ve esaslarda, uluslararası en iyi uygulamalar ve Türk Bankacılık Sektörünün özelliklerini dikkate almak suretiyle Yönetmelik ve Rehber’de gerekli değişiklikler yapılmaktadır. Taslaklara ilişkin Kurum içi görüşler değerlendirilerek Kurum dışı görüş alınması aşamasına gelinmiştir. Söz konusu çalışmaların tamamlanmasıyla, bankaların kurumsal yönetimlerinin uluslararası standartlara uyumunun sağlanması ve bankaların içsel sermaye yeterliliği değerlendirme süreçlerinin daha etkin hale getirilmesi hedeflenmektedir.

Bankaların Net İstikrarlı Fonlama Oranı Hesaplamasına İlişkin Yönetmelik Taslağı: BCBS tarafından Basel III uzlaşısı çerçevesinde 2014 Ekim’de kabul edilen, muhtelif zamanlarda değişikliğe uğrayan, Net İstikrarlı Fonlama Oranına İlişkin Basel III Standardı, uygulamaya yön verebilmeyi teminen bu Standarda ilişkin BCBS tarafından yayımlanan sıkça sorulan sorular ve ilgili diğer dokümanlar dikkate alınarak hazırlanan Bankaların Net İstikrarlı Fonlama Oranı Hesaplamasına İlişkin Yönetmelik Taslağı çalışmaları devam etmektedir. Düzenleme ile bankaların orta ve uzun vadede maruz kalabilecekleri fonlama riskinin likidite düzeylerinin bozulmasına yol açmasını önleyebilmek amacıyla, pasif yapılarını güçlendirerek daha istikrarlı ve güvenilir bir fonlama yapmalarının sağlanması hedeflenmektedir. Bilanço dışı işlemler dahil yükümlülük ve varlıklar likit olma durumları dikkate alınarak sınıflandırılmakta ve dikkate alma oranlarına tabi tutulmaktadırlar. Konsolide ve konsolide olmayan biçimde ölçülmesi planlanan net istikrarlı fonlama oranının Mart, Haziran, Eylül ve Aralık dönemleri itibarıyla üçer aylık basit aritmetik ortalamasının %100’den az olmaması gerekmektedir.

Bankalarca Kamuya Açıklanacak Finansal Tablolar ile Bunlara İlişkin Açıklama ve Dipnotlar Hakkında Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ Taslağı: BCBS tarafından bankaların net istikrarlı fonlama oranına ilişkin kamuya açıklayacakları konularda standart şablonlar ve kurallar getiren doküman dikkate alınarak, bu dokümanda belirtilen formatta doldurulacak şablonlar ile nicel ve nitel açıklamaların bankaların finansal raporlarını yayımladıkları dönemler itibarıyla kamuya açıklanması yönünde hazırlanan Bankalarca Kamuya Açıklanacak Finansal Tablolar ile Bunlara İlişkin Açıklama ve Dipnotlar Hakkında Tebliğ’de değişiklik yapılması çalışmaları devam etmektedir.

Bankalarca Risk Yönetimine İlişkin Kamuya Yapılacak Açıklamalar Hakkında Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ Taslağı: Bankalarca risk yönetimine ilişkin kamuya açıklanacak bilgilerde BCBS tarafından yapılan güncellemelerin mevzuatımıza alınmasını teminen çalışmalar başlatılmıştır. Bu çerçevede, bankaların konsolide ve konsolide olmayan risk yönetimi bilgilerinin kamuya açıklanmasına ilişkin usul ve esaslarda değişiklik yapılması amacıyla Bankalarca Risk Yönetimine İlişkin Kamuya Yapılacak Açıklamalar Hakkında Tebliğ’de değişiklik yapılması planlanmaktadır.

İklimle İlgili Finansal Risklerin Etkin Yönetimine İlişkin Düzenleme Taslağı: İklimle ilgili finansal risklerin yönetimine ilişkin mevcut denetim çerçevesini güçlendirmek ve bankaların iklimle ilgili finansal risklerini, faaliyetlerinin niteliği, ölçeği ve karmaşıklık düzeyiyle ve kabul etmek istedikleri genel risk seviyesiyle orantılı olacak şekilde yönetmelerine yönelik mevzuat çalışması yapılacaktır.

İSEDES Mevzuatı Güncelleme Çalışması: Bilindiği üzere, Kurum tarafından uluslararası düzenlemeler ile bu düzenlemelerin denetimine ilişkin uluslararası iyi uygulamalar düzenli bir şekilde takip edilmektedir. Bu kapsamda, takip edilen konuların önde gelenlerinden birisi de Basel Bankacılık Komitesi (Basel Committee on Banking Supervision – BCBS) tarafından yayımlanan Basel II Uzlaşısının İkinci Yapısal Blok’u (Pillar 2) olan Denetimsel Gözden Geçirme Süreci (SREP: Supervisory Review Process)’dir. Bu çerçevede, bankaların risk profilleri ve stratejileri doğrultusunda maruz kaldıkları ve kalabilecekleri riskleri karşılayacak düzeyde sermayeyi hesaplamaları ve faaliyetlerini bu düzeylerin üzerinde bir sermayeyle idame ettirmelerinin sağlanması olarak ifade edilebilecek içsel sermaye yeterliliği değerlendirme sürecinin (İSEDES) bankalar tarafından doğru bir şekilde yürütülmesi ve bankaların söz konusu süreçlerinin denetlenmesi büyük önem arz etmektedir. Bu bağlamda, İkinci Yapısal Blok’a ilişkin uluslararası en iyi uygulamalar ve Türk Bankacılık Sektörünün özellikleri dikkate alınarak, halihazırda yürürlükte bulunan Bankaların İç Sistemleri ve İçsel Sermaye Yeterliliği Değerlendirme Süreci Hakkında Yönetmelik ile İSEDES Raporu Hakkında Rehber’in revizyonuna yönelik denetimden Sorumlu Başkan Yardımcılığının koordinasyonunda sürdürülen çalışmalar nihai aşamaya getirilerek Kurumun ilgili birimlerine iletilmiş, ilgili birimin değerlendirmeleri sonucunda hazırlanan taslak düzenleme Kurum içi görüşe açılmıştır. Taslak ile ilgili olarak Kurum içi değerlendirme çalışmaları güncel gelişmeler çerçevesinde devam etmektedir. Söz konusu çalışmalar sonucunda, bankaların içsel sermaye yeterliliği değerlendirme süreçlerinin daha etkin hale getirilmesi ve bu konudaki uluslararası en iyi uygulamalara uyumun artırılması hedeflenmektedir.”

2023 yılının birinci yarıyılını tamamlamaya son bir ay kala yukarıda yer alan düzenleme çalışmalarından;

yayımlanmıştır. Bankacılık düzenlemelerine uluslararası nitelikte önemli bir kaynak teşkil eden başta Basel Bankacılık Komitesi’nin (Basel III Final vd.) olmak üzere uluslararası standartlara uyum kapsamında BDDK bünyesindeki mevzuat yapım çalışmalarının 2023 yılının ikinci yarıyılında yoğunlaşacağı görülmektedir. 2023’te dünyadaki güncel gelişmelere bağlı olarak sürdürülebilir finansa yönelik çalışmalar da hızını koruyacaktır. Nitekim Avrupa Birliği (AB) Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) Tüzüğü AB Resmi Gazetesi’nde yayımlanarak 17.05.2023’te yürürlüğe girmiş olup; mali yükümlülükler doğurmaya başlayacağı ve ülkemiz içinde bir geçiş tarihi olan 2026 yılından önce sektörün gerekli adaptasyonu sağlaması öncelikler arasında yerini almaktadır. BDDK internet sitesinde 16.01.2023 tarihli Basın Açıklaması ile yayımlanan “Avrupa Birliği Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizmasının Türk Bankacılık Sektörü Kredi Portföyüne Olası Etkileri Hk. Etki Analizi Çalışması’nda ilk aşamasında SKDM’den en fazla etkilenecek sektörün demir-çelik sektörü olduğu ve 2021 yılsonu verileri itibarıyla bankacılık sektörümüzde tahsili gecikmiş alacaklar oranının SKDM’nın etkisine bağlı olarak yaklaşık 0,1 puan artabileceği öngörülmüştür.

Bununla birlikte önümüzdeki dönemde İstanbul Finans ve Teknoloji Üssü’nün aktif olarak faaliyete geçmesinin, blokzincir tabanlı dijital merkez bankası parasının devreye konulmasının, finansal sistemin TL enstrümanlar üzerinden yapılandırılmasını temel alan liralaşma stratejisi kapsamındaki uygulamaların, SİPER platformunun ödemeler ekosistemindeki tüm paydaşların hizmetine sunulmasının ve dijital finansal hizmetlerin önemli bir gündem maddesi olmaya devam etmesi ve fintek ekosisteminin ülkemizde gelişmesine yönelik yol haritası teşkil edecek Milli Fintek Strateji Belgesi’nin yayımlanması beklenmekte diyebiliriz.

Saygılarımızla,

Vahdet Deniz AKÇAOĞLU

“UYARI: Bu çalışmada yer alan görüşler, yazarın kendi görüşleri olup, çalıştığı kurumun görüşlerini yansıtmamaktadır. Bu yazı yalnızca bilgilendirme amacıyla yayımlanmış olup, herhangi bir hukuki görüş, yönlendirme ve tavsiye içermemektedir. Ayrıca, bilgiler yazının hazırlandığı tarihteki mevzuat göz önünde bulundurularak verilmiş olup, yazı içeriği aradan geçen zaman içerisinde mevzuat değişiklikleri ve ilgili kurumların konu hakkındaki görüşleri çerçevesinde güncelliğini yitirmiş olabilir.”

Vahdet Deniz AKÇAOĞLU

Makalenin yazarı Vahdet Deniz AKÇAOĞLU, 2007 – 2009 yılları arasında özel bir bankanın İç Kontrol Merkezi Başkanlığı’nda Denetçi olarak, 2009 yılından 2018 yılına kadar aynı bankanın Uyum Başkanlığı’nda Ürün ve Hizmetler Uyum Kontrol Yöneticisi olarak görev yaptı. 2019 yılından itibaren de İç Kontrol ve Uyum Başkanlığı’nda Etik ve Mevzuat Takip Yöneticisi olarak görev yapmaktadır. Bankacılık ve sermaye piyasası mevzuatı ile kurumsal yönetim, etik, iç sistemler konuları başta olmak üzere banka ve finans kurumlarını ilgilendiren her türlü mevzuat üzerinde çalışmaktadır.

LinkedIn 

BDDK 2022 Yılı Faaliyet Raporu:

Loader Loading...
EAD Logo Taking too long?

Reload Reload document
| Open Open in new tab

İndir (Download) [1.30 MB]

140 thoughts on “BDDK Tarafından Hazırlıkları Sürdürülen Düzenleme Çalışmaları (Mayıs 2023)”

Yorumlar kapatıldı.